کرسی چیست و فواید استفاده از کرسی

0
391

کرسی چیست و فواید استفاده از کرسی

گرچه سالهاست که روشهای گرمایش جدید، در بسیاری از منازل تهران و شهرستانهای بزرگ و کوچک ایران وجود دارند و اکثر منازل کشور در زمستانها کاملا گرم هستند، اما هنوز هم بسیاری از خانواده ها چه به دلیل علاقه و حفظ سنت و چه به دلیل نداشتن امکانات گرمایش کافی، از کرسی استفاده میکنند.

 

کرسی چیست؟

 

شکل ظاهری کرسی

کرسی از چهارپایه ای (میزی) از چوب به اندازه ۱x۱ متر و بیشتر و گاهی مستطیل تشکیل شده بود که حدود سه وجب بلندی دارد، روی آن را با لحافی بزرگ در اندازه های ۴x۴ یا ۷x۷ متر و گاهی بیشتر یا کمتر میپوشاندند که گرمای آن بیرون نرود. سپس روی لحاف را با جاجیم یا ترمه و یا چادر شب سفید تزئین کرده و به تناسب بزرگی و کوچکی کرسی، مجمعه ای مسی برای قرار دادن چراغ، سماور و ظروف خوراکیها روی آن قرار میدادند.اطراف کرسی را تشک و بالشت گذاشته و بر روی آن مینشستند.

تشک پای کرسی معمولا کوتاهتر از تشک معمولی بود به طوری که با قرار گرفتن در چهار طرف کرسی، لبه ها روی هم نباشند. گذاشتن کرسیدر روز و ساعتی سعذ انجام میشد و بزرگ خانواده باید در آن شب با پاکتی شیرینی وارد خانه میشد.

از نمونه‌های نوین کرسی می‌توان به کرسی نفتی و کرسی برقی اشاره کرد. به‌طور سنتی، برای گرم‌کردن کرسی از بخاری‌های زغالی استفاده می‌کردند، ولی به‌تدریج استفاده از کرسی برقی نیز رایج شد.

 

کرسی چیست و فواید استفاده از کرسی

 

آتش کرسی

در زیر این میز یک منقل قرار می‌‌گیرد که حرارت زیر کرسی را تأمین می‌کند. آماده کردن آن به‌طور سنتی روشی مخصوص به خود را داشته‌است: ابتدا ته و درزهای منقلی را با گچ خیس کرده کاملاً می‌پوشاندند. سپس داخل آن را خاکستر الک  کرده می‌ریختند و وسط خاکسترها را گود کرده، زغال ریخته، آتش زغال می‌گذاشتند و باد می‌زدند تا آتش زغال به خاکه زغال‌ها برسد. سپس به آهستگی و ملایمت با کفگیر خاکسترهای دور منقل را به دور خاکه‌ها و آتش رو برگردانده، فشرده و صاف می‌کردند. سپس منقل را برای از بین رفتن بوی زغال مدتی در فضای آزاد باقی گذاشته و سپس زیر کرسی قرار می‌دادند.

هر چند ساعت یکبار یک لایه از خاکستر روی آن را پس زده، آتشش را تند می‌کردند. این روش آتش کردن مخصوص اولین منقلی بود که زیر کرسی قرار داده می‌شد. از اینجا به بعد، هربار منقل را “خاکه رو خاکه” می‌کردند. به این ترتیب که آتش باقیماندهٔ ته منقل را با خاک‌انداز برداشته، خاکه تازه در منقل ریخته، آتش را مجدداً رویش می‌ریختند و خاکستر می‌دادند.

یک روش دیگر برای تهیهٔ آتش گلوله‌ای بود که از خاکه زغال تهیه می‌شد. به این ترتیب که در تابستان خاکه زغال‌ها را در طشت آبی می‌ریختند، شنهای آن که ته‌نشین می‌شد، زغال‌های روی آب مانده را جمع می‌کردند و با دست به شکل گلوله‌هایی سفت و فشرده درآورده و در آفتاب خشک می‌کردند. سپس در زمستان چند تا از این گلوله‌ها را در اولین آتش در ته منقل گذاشته، رویش را خاکه و آتش می‌دادند.

چاله کرسی 

چاله کرسی معمولاً در میان خانواده‌های بی‌بضاعت که توانایی تهیه منقل را نداشتند مرسوم بود، که البته شرط آن هم داشتن اتاقی بود که «زیر پر» باشد و بتوان در آن چاله‌ای کَند. این چاله را در محل مورد نظر می‌کندند، دورش را گچ کشیده و صاف می‌کردند و آتش را در آن درست کرده، کرسی را رویش برمی‌گرداندند. (در این روش لازم بود که میز کرسی بر روی پایه‌های کناری بالا زده شود و پس از آماده شدن آتش سر جای خود قرار گرفته و به اصطلاح برگردانده شود).

از آنجایی که این شیوه بیشتر به کار فقرا می‌آمد و این خانواده‌ها توانایی دو جا آتش روشن کردن را نداشتند، از آتش کرسی برای پخت غذا نیز استفاده می‌کردند، به این صورت که از داخل به وسط سقف کرسی قلابی نصب می‌کردند و دیزی خود را که غذای هرروزه ایشان بود بر آن آویخته، همان زیر کرسی آن را می‌پختند.

استفاده از چاله کرسی در بسیاری از خانواده به خاطر فقر مالی نبوده و نیست بلکه چاله کرسی را به این منظور حفر می‌کردند که منقل یا ظرف مخصوص زغال کرسی ( استنبلی ) را داخل آن قرار می دادند و این باعث می‌شود موقع قرار دادن پا در زیر کرسی بامنقل و آتش برخورد نکند.

امروزه

در سال های اخیر در تهران برق به چیزی عادی تبدیل شده و روشنایی خانه را تامین میکرد. به همین دلیل کم کم پای اجاقها و منقلهای برقی که از جنس آجر نسوز بود و با چند المنت (مانند بخاری برقی) کار میکرد، به خانه ها باز شد و جای منقلهای ذغالی را گرفت. این منقلهای برقی که در ابتدا بدون حفاظ بودند، کم کم و شاید در اثر اتفاقات ناگوار متعدد، با شبکه ای توری که روی بخش التهابی آن را با فاصله ای مناسب میپوشاند، مجهز شدند.

پس از منقلهای برقی، بخاری برقی و بخاری نفتی و گازی جزو لوازم اصلی خانه شد. این وسایل جای کمتری اشغال میکردند و با گرم کردن تمام فضای خانه، زندگی را برای اهل منزل بسیار آسان تر کردند و به این ترتیب کرسی کم کم برچیده شد. لحافهای بزرگ آن به لحافهایی کوچکتر تقسیم شد و چهارپایه یا میز کرسی هم یا به استفاده دیگری رسید یا فروخته شد. امروزه برای ما اهالی شهر، کرسی فقط به خاطره ای شیرین تبدیل شده است.

فواید استفاده از کرسی چیست؟

کرسی بدن ما را از پایین داغ نگه می دارد ، یعنی همان جایی که خون های سرد (بلغم و سودا) میل به ماندن در آنجا را دارند. این خون ها آنجا تجمع می کنند، گاهی آنقدر رسوب می کنند که بیماری هایی مانند زخم های دیابت و … را پدید می آورند.

کرسی باعث می شود این خون های سرد در جریان بدن فعال شده و به جاهای دیگر رفته و اصطلاحاً رسوب نکنند.

به علت سرعت بالاتر خونرسانی در بدن خون به مغز هم سریعتر میرسد و عملیات خونرسانی و فعالیت سلول های مغز نیز افزایش میابد و این موجب تقویت حافظه و عملکرد مغز میشود.

وقتی زیر کرسی هستید بدنتان به آرامی گرم میشود ( بخصوص پاها و کمر ) در نتیجه اثر بسیار خوبی روی درد زانو و کمر و دیسک و غیره خواهد داشت . بیخود نیست قدیمی تر ها انقدر سالم تر از ما بودند.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید