چرخش سیاست ترکیه در قبال ایران

چالش در سیاست خارجی ترکیه در قبال همسایگان و نیز منطقه خاورمیانه در یکسال اخیر آنکارا را به بازنگری در دیپلماسی منطقه ای خود ناگزیر ساخت . بن بست در ارائه الگوی سیاسی و حکومتی در خاورمیانه از جمله در مصر از جمله این چالش ها است

در یک سال و نیم گذشته روابط ایران و ترکیه تحت تاثیر یک رشته عوامل منطقه ای موجب پدیدار شدن شکلی از تیرگی روابط، آمیخته با تنش بین دو کشور شد؛ هرچند به رغم این تیرگی ها روابط دستخوش تغییر اساسی نگردید.

اما اکنون به نظر می رسد چند عامل در تغییر نگرش ترکیه به روابط با ایران نقش دارد که می توان از این تغییر نگرش با عنوان سیاست ترکیه در ترمیم روابط با ایران نام برد.

اولین عامل، ایجاد چالش در سیاست خارجی ترکیه در قبال همسایگان و نیز منطقه خاورمیانه است که این چالش برآمده از دیپلماسی ترکیه در خاورمیانه و بن بست ارائه الگوی سیاسی و حکومتی در خاورمیانه از جمله در مصر است.

همچنین ایجاد مانع در پیشبرد سیاست های ترکیه در قبال سوریه باعث شد مقامات ترکیه به شکلی در صدد تغییر نگرش خود برآیند و لذا نوعی بازگشت در سیاست خارجی ترکیه نسبت به همسایگان از جمله ایران ایجاد شد که این بازگشت در راستای ترمیم روابط بود.

عامل دوم که خواست اول ترکیه را هم محقق می کرد تغییر دولت در ایران بود که ترکیه به دنبال این بود که بتواند شرایط نوینی برای تغییر در نگرش سیاست های خود در قبال ایران ترسیم کند.

در این بین نوع نگاه ایران به غرب و پیش آمدن بحث مذاکره با آمریکا و ۱+۵ اگرچه در نگاه جدید ترکیه به ایران عامل اساسی نبود؛ لیکن تاثیرگذار بود. به این معنا که ترکیه خود را در وضعیت جدیدی نسبت به روابط با ایران دید.

پیش از این ترکیه میان ایران و غرب نقش میانجی را بازی می کرد که می توان به نشست ترکیه، ایران و برزیل در تهران در رابطه با موضوع هسته ای کشورمان اشاره کرد که در واقع آن وضعیت شاید فراخور سیاست اردوغان بود که بخواهد نقش راهبری در منطقه را پیگیری کند.
اما روند تحولات خاورمیانه در دو سال گذشته منجر به ایجاد تنش در روابط بین ترکیه و همسایگان شد و این موضوع باعث نوعی به عقب راندن سیاست ترکیه در برابر ایجاد نقش منطقه ای شد که این امر منجر به بازگشت و ترمیم روابط ترکیه با همسایگان شده است.

عامل تاثیرگذار دیگر بر روابط ترکیه با همسایگان از جمله ایران، وضعیت داخلی ترکیه در یک سال پیش رور و برگزاری چند انتخابات مهم در این کشور است. چراکه این انتخابات اگرچه امری داخلی است؛ لیکن عوامل پیرامونی بر محیط داخلی ترکیه تاثیرگذار است.

انتخابات پیش رو برای حزب عدالت و توسعه بسیار مهم و تعیین کننده است؛ چراکه در سال گذشته نارضایتی ها در داخل ترکیه نسبت به رویکردهای دولت این کشور در سیاست داخلی و خارجی افزایش پیدا کرده بود که می توان به اعتراضات پارک گزی و تحولات پس از آن، افزایش سطح مطالبات علویان این کشور و برآورده نشدن آن از سوی دولت ترکیه، تغییر در وضعیت کردهای ترکیه و بحث مذاکره دولت با پ ک ک و نیز افزایش میزان تقابل احزاب رقیب با حزب حاکم اشاره کرد.

مجموعه این عوامل باعث شده حزب عدالت و توسعه احساس کند نسبت به دوره گذشته در وضعیت برتری قرار ندارد و در این شرایط اکر ترکیه همچنان بر مدار تقابل با همسایگان و دخالت در امور داخلی کشورهای منطقه از جمله عراق و سوریه حرکت کند، اهرمی در دست احزاب رقیب خواهد داد تا سیاست خارجی دولت اردوغان را به چالش بکشند که این امر موجب کاهش اقبال به سمت حزب عدالت و توسعه خواهد شد.

بنابراین مجموعه این عوامل سبب خواهد شد ترکیه در آینده در مسیر ترمیم روابط خود با همسایگان و فضاسازی جدید در خاورمیانه روی بیارود.

فرارو

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید