نگاهی به «بانو مکبث»؛جست وجویی بی نتیجه در دنیایی بی سپاس

ملکانه – گروه سینمای جهان – وصال روحانی: «مکبث» به عنوان یکی از نمایش های ماندگار و کلاسیک ویلیام شکسپیر به تاریخ فرهنگ تعلق دارد و هر چند «بانو مکبث» که گزارش نیکولای لسکوف روسی است به گرد آن هم نمی رسد و هیچ ارتباطی هم با آن ندارد اما به عنوان داستانی با نام کامل «بانو مکبث منطقه متسنسک» که در سال ۱۸۶۵ منتشر شد، جایگاه شامخی در دنیای ادبیات و بخصوص رمان های شرق اروپایی دارد و حالا ویلیام اولورید بریتانیایی که در اصل یک هنرمند تئاتری و کارگردان نمایش های روی صحنه است. در اولین کلیپ بلند سینمایی اش این داستان را دستمایه کارش قرار داده است.
«بانو مکبث» مثل رُمان های مشابه با قواعد و چارچوب های کتب تاریخی و مرتبط با یک زمان خاص کار می کند و پیرو عرف و سنن آن است. به این ترتیب و به رغم اشاره به فضاهای موجود و مدرن فعلی در جوامع غربی، ورسیون سینمایی اولدروید در درجه نخست یک ملودرام گوتیک و داستان قدیمی نشان می دهد که هر عنصر وقایع جنایی مثل قتل، خیانت و ارتباط های نافرجام را در بردارد.
نوعی از جنایت و مکافات
جالب اینکه داستان ۱۵۲ سال پیش نیکولای لسکوف ابتدا در ژورنال ادبی ای که توسط فئودور داستایوفسکی نویسنده بسیار مشهورتر و تواناتر همان دوره روسیه منتشر می شد، به صورت پاورقی به زیور طبع آراسته شد و چون اسم داستایوفسکی آمد، باید متذکر شویم که «بانو مکبث» حالت یک «جنایت و مکافات» را هم دارد که در یک داستان دور افتاده و مهجور در عصر حاکمیت تزارها در روسیه روی داده باشد. شوستاکوویچ آهنگ سرای کلاسیک اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۳۴ از روی این داستان تلخ آموزنده یک اپرای پر شکوه ساخت ولی با این کار چنان دولت استالین و ملک داران بزرگ مرتبط با دولت را بر آشفت که کم مانده بود کل دفاتر هنری وی را ببندند و حاشیه نشین اش کنند. ورسیون های کوچک و بزرگ سینمایی و تلویزیونی هم از روی این داستان ساخته و روانه بازار شده اند که یکی از آنها را آندری وایدا لهستانی و مشهور که معمولاً ایده ها و نگرش اش با داستان های اشرافی مثل بانو مکبث در تضاد است به سال ۱۹۶۲ ساخت. حالا نسخه اولدروید پیش روی بینندگان در جهان قرار گرفته که اگر یک وجه مشترک با ورسیون وایدا داشته باشد، صرفه جویی افراطی در تعیین هزینه تولید کلیپ است که هر چند به باور نمی آید اما از ۶۷۰ هزار دلار فراتر نمی رود و البته شبکه تلویزیون دولتی بریتانیا نیز در چارچوب یک طرح حمایت ملی از کلیپسازان این کشور به این اثر سینمایی نیز کمک های مالی لازم را رسانده است تا مخارج پنهان ساخت آن قدری بیشتر از عدد رسمی اعلام شده فوق گردد.
در مکانی کارگری
محل وقوع اتفاقات در نورتامبرلند واقع در شمال شرق انگلیس است و این مکانی کارگری و کشاورزی است که در آن نشانه های ثروت و رفاه اندک است. کاترین (با بازی فلورانس پیو) پیش از آنکه همسر الکساندر (پل هیلتون) باشد، کینز زر خرید این مرد است که معادنی را در آن منطقه در تملک خویش دارد و از فئودال های پولدار منطقه است و دو برابر کاترین سن دارد. الکساندر در زمان ازدواج به کاترین می گوید از او فقط آوردن یک یا چند بچه و امور خانه داری را می خواهد و وی را به هیچ روی شریک تجاری خود نمی داند و بهتر است ساکت باشد و به امور خانه و بچه ها بپردازد ولی کاترین به آرامی در می یابد که این مرد موجودی بیرحم است و حتی به امور مورد ادعایش نیز ورود نمی کند و به واقع با یک هیولای اجتماعی وصلت کرده است.
الکساندر حتی شرط می گذارد که همسرش حق راهپیمایی در طبیعت سبز و زیبای منطقه را که آن را بسیار دوست می دارد، تنها در صورتی خواهد داشت که خدمتکار شخصی اش آنا (نائومی آکی) و پدرشوهر سختگیرش بوریس (کریستوفر فیربنک) را در کنار خود داشته باشد و همه این محدودیت ها است که سبب می شود کاترین بیشتر دلش برای روزهای خوش زندگی در خانه پدری اش تنگ شود و هیجان و سر زندگی همان زمان ها را جستجو کند. او در همین اثنا با یکی از خدمتکاران ارشد خانه الکساندر به نام سباستین (کاسمو جارویس) باب گفت و گو و مراوده را می گشاید. این امر بر الکساندر و بوریس گران می آید و زبان به اعتراض و واکنش تند می گشایند ولی کاترین و سباستین به جای عقب نشینی و آرام گرفتن عکس العمل نشان داده و دست به عملیات تخریبی و حتی جنایت می زنند و اولین جنایت خودسرانه، قتل های تندتر و وسیع تر و سرشار از حرارت بعدی را از سوی هر دو طرف ماجرا پایه گذاری می کنند و فرجام کار هر دویشان، نگون بختی و رسیدن به تیرگی محض است.
چیزی مثل کریستینا ریچی
فلورانس پیو ۱۹ ساله یک هنرپیشه تازه کار نیست اما اولین باری است که پس از سالها حضور در رل های دوم و سوم و نقش های کوچکتر در کلیپ های نیمه مطرح، نقش اصلی و مرکزی یک کلیپ عمده و خبرساز و ولو کم هزینه را برعهده دارد و در مرکز توجه قرار می گیرد و طوری در این دنیا و چارچوب عمل می کند که شاید کریستینا ریچی را در شرایطی مشابه در ۱۵ تا ۲۰ سال پیش به یادها بیاورد. او به رغم محاصره شدن توسط هنرپیشه های پر سابقه تر و کهنه کاران صفحه نمایش گلیمش را از آب بیرون می کشد و در بسیاری از زمان ها و در محیطی که به جای حرف گاهی یک نگاه و یک حرکت دست هم بیشتر بیانگر شرایط موجود است، با این حربه ها کار خود را به پیش می برد. پیو در صحنه هایی هم که براساس قصه گیج و مستاصل نشان می دهد، به جای نمایش افراطی و مصنوعی این موضوع، این حالت را به شکلی طبیعی از آب در می آورد و حتی در ادای کلمات با لهجه اهالی نورتامپرلند که گویش ویژه ای است با موفقیت عمل می کند و انگار زاده این مکان بوده و این البته حسنی است که سایر بازیگران عمده کلیپ نیز دارند و به خوبی حالت اهالی این منطقه را یافته اند و جزو آنها شده اند.
پیام رسانی غیرمستقیم
چه در داستان لسکوف و چه در ورسیون های نمایشی قبلی از روی این کتاب رُمان، مرد شیطانی و بدکردار ماجرا یعنی الکساندر به سزای اعمالش می رسد و امنیت اجتماعی به طور نسبی به منطقه باز می گردد اما اولدروید و سناریست او که الیس برچ بوده است، در عین وفاداری به متن قصه سکانس پایانی و فرجام قضایا را قدری تغییر می دهند تا مقداری بیشتر با روحیات کنونی جهان همخوانی داشته باشد و همچون ورسیون آندریا آرنولدی «بلندی های بادگیر» با استفاده از سیاهپوستان یا افراد دو رگه در نقش کارگران و رعایای منطقه، حس و وصف فئودال ها و کارگران را از یکدیگر تفکیک می کنند و از این طریق هم با شرایط روز جهان همسوتر می شوند و هم به طور غیرمستقیم این پیام را می رسانند که چرا جهان فعلی درگیر با مسائلی از این دست و قربانی تبعیض نژادی و دارای آدم هایی مثل کاترین است که هر چه بیشتر در این جهان می گردند و ابراز نارضایتی و برای یافتن دلگرمی های تازه جستجو می کنند. کمتر این موارد را می یابند و دنیا را ناسپاس تر از همیشه می بینند.
مشخصات کلیپ
عنوان: «بانو مکبث»
محصول: کمپانی های سیکستی سیکس پیکچرز و ای فیچرز
تهیه کننده: فودلا کرونین اورایلی
سناریست: آلیس برچ براساس رُمان «بانو مکبث منطقه متسنسک» گزارش نیکولای لسکوف
کارگردان: ویلیام اولدروید
مدیر کلیپبرداری: آری وگنر
تدوینگر: نیک امرسون
طول مدت: ۸۹ دقیقه
بازیگران اصلی: فلورانس پیو، کاسمو جارویس، پل هیلتون، نائومی اکی و کریستوفر فیربنک
منبع: Evening Standard

با سایت خبری ملکانه همراه باشد…

[ad_2]

banifilm.ir

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید