دهکده سنگی و زیرزمینی ویند کلخوران

دهکده سنگی و زیرزمینی ویند کلخوران یکی از پدیده های معماری و باستانی استان اردبیل است .

این روستا دهکده ای سنگی با مجموعه ای از خانه های سنگی منفرد به صورت یک پدیده معماری تاریخی و باستانی استثنایی وجود دارد که شکل کنده شدن این منازل در زیر تپه های سنگی و رسوبی و نوع کنده شدن آنها که نهایتاً منجر به آفرینش چنین آثاری شده است، در نوع خود کم نظیر می باشد، دهکده صخره ای باستانی ویند در حدود ۵ کیلومتری جنوب و جنوب غربی سرعین و در نزدیکی جاده اردبیل – نیر قرار گرفته است. مناطقی که خانه های سنگی در آن قرار گرفته اند قوردی قیه، تپه چله خانه، قره قیه و مسجدیری نامیده می شود.

بررسی های محدود و سفالهای پراکنده در سطح و داخل خانه های سنگی مربوط به ادوار مختلف می باشد. سفالهائی مربوط به دوره اشکانی، سفالها و قوسهای جناغی در کنده های صخره ای شبیه به اثار ساسانیان همچنین آثار و علائمی مربوط به دورانهای اسلامی مانند سلجوقی، تیموری و صفوی که حکایت از استمرار استفاده از این خانه های سنگی در طول تاریخ می باشد.

تپه چله خانه که اغلب خانه های سنگی در زیر آن قرار دارد هر چند تعدادی از آنها بر اثر عوامل مختلف سقف آنها فروریخته یا به سبب پرشدن فضاهای داخلی آن فعلاً بازدید از فضای داخلی آن ممکن نیست. ولی تعداد قابل توجه دیگری با ویژگیهای منحصر به فرد آنها سالم باقی مانده که به دو مورد آنها اشاره می شود، یکی از آنها در فاصله ۱۰۰ متری از جاده شنی منتهی به ویند کلخوران از سمت جاده اردبیل – نیر بعد از شروع راه شنی به روستا قرار دارد که در ورودی آن در سمت غرب جاده از دور دیده می شود. این واحد دارای در ورودی به ارتفاع ۳۰/۱ متر می باشد. در داخل کنده روبروی در ورودی سکوئی از سنگ به ارتفاع ۶۰ سانتی متر از کف می باشد که ستونهائی به تعداد ۲ عدد به شکل استوانه به قطر ۵۰ الی ۶۰ سانتی متر در دو طرف تخت سنگی یا سکو قرار گرفته است. همچنین جاچراغی ها و تاقچه های کوچک در داخل این واحد وجود دارد، در دو قسمت شمالی و جنوبی در ارتفاع ۶۰ سانتی متری حلقه هایی از سنگ کنده شده که نظیر این حلقه های سنگی در قسمت پائین دیوار نزدیک کف که در حال حاضر به سبب پرشدن کف زیاد که در حال حاضر به سبب پرشدن کف زیاد مشخص نیست وجود دارد، هر چند اطلاعات دقیقی در خصوص کاربری آنها وجود ندارد ولی از شکل ظاهری و ردیف کنده شدن آنها چنین به نظر می رسد که این حلقه های سنگی جهت بستن دست و پای افراد احتمالاً اسراء و زندانیان بصورت پشت به دیوار بوده است. نورگیر و روزنه ای استوانه ای شکل به ارتفاع ۵/۱ متر که از دل سنگ سوراخی به قطر ۴۰ سانتی متر که روزنه ای جهت تهویه هوا یا دود ناشی از سوختنی ها و همچنین تأمین روشنایی محوطه داخل کنده مزبور بوده است. این مکان با توجه به شکل داخلی و ویژگیهای فوق الذکر احتمالاً به عنوان محل نگهداری اسراء و زندانیان بوده است و سکوی سنگی آن جهت نگهبانی و استراحت نگهبانان بوده است.

از جمله یکی دیگر از واحدهای صخره ای کنده شده که دارای دهلیز و آغل کنار خود می باشد که بوسیله راهروئی پیچیده به هم مرتبط می باشند. کنار آغل یک روزنه به اندازه قابل توجه در جدار جنوبی آن کنده شده که برخلاف روزنه های سایر واحدها در مرکز سقف کنده نشده بلکه در خارج از محوطه جدار جنوبی می باشد تا اینکه دامها در مواقع بارش باران مستقیماً زیر بارش باران قرار نگیرند و دارای طاقچه ها و نفوهای متعدد می باشد. ابتدا یک ورودی بزرگ کنده شده سپس دو شاخه گردیده که یکی به آغل و دیگری به واحد مسکونی منتهی می شود.

بسیاری از این خانه و کنده های صخره ای دارای پلانی مربع، مستطیل، بیضی شکل و غیرهندسی هستند که همه نوع زیستگاه اعم از اتاقهای منفرد و مجتمع در ابعاد مختلف با راهروهای مرتبط به هم و سقف های هلالی شکل و قوسهای جناغی، مسطح، با تاقچه ها، جاچراغی، جای رختخواب و غیره وجود دارند که در دل کوهها و صخره های مذکور پراکنده اند و به لحاظ تعداد زیاد و تنوع آنها و قابل توجه بودن از لحاظ تاریخی، باستانی و گردشگری می تواند بصورت یکی از کانونهای علمی، تفریحی و گردشگری ممتاز در آید

باشگاه خبرنگاران جوان

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید