»   فوتبال برتر | فوتبال ایران  »   با تشكر از اصغر فرهادی!
۲۵ آبان ۱۳۹۲ , ساعت ۲۱:۱۴

دستاورد آبرومندانه ای در اجرا؛ يادداشت حمید سلجوقی برای «قاعدۀ تصادف»

با تشکر از اصغر فرهادی!

فیلم داستان یک گروه جوان تئاتر را روایت می کند که در آستانۀ سفر به خارج جهت اجرای نمایششان با مشکلی پیش بینی نشده مواجه می شوند. پدر بازیگر نقش اصلی نمایش (با بازی ندا جبرائیلی) درست یک روز مانده به سفر، ساز مخالفت کوک می کند و اجازه همراهی دخترش با گروه را نمی دهد.

بهنام بهزادی پس از تجربه غافلگیرکننده «تنها دو بار زندگی می کنیم» (در سال ۸۶) که نوید حضور یک فیلمساز خوش آتیه در سینمای مستقل ما را می داد، «قاعده تصادف» ای را ساخته که نه به اندازه فیلم اولش مهم و خاص اما به هر حال یکی از بهترین های به نمایش در آمده در سال سینمایی پیش رو به شمار می رود.

فیلم داستان یک گروه جوان تئاتر را روایت می کند که در آستانۀ سفر به خارج جهت اجرای نمایششان با مشکلی پیش بینی نشده مواجه می شوند. پدر بازیگر نقش اصلی نمایش (با بازی ندا جبرائیلی) درست یک روز مانده به سفر، ساز مخالفت کوک می کند و اجازه همراهی دخترش با گروه را نمی دهد.

بهزادی موفق شده در لوکیشنی محدود و محیطی بسته و با به کارگیری یک شیوه جسورانه در اجرا (که در موردش صحبت خواهیم کرد) با استفاده از روایت خطی داستانی رئال از زندگی به تصویر بکشد تا بدین شکل ادای دینی هم به ژانر اجتماعی و فضای فیلم های اصغر فرهادی کرده باشد. «قاعده تصادف» از نظر فرم، در بین فیلم های دست کم چند ساله اخیر سینمای ایران یک فیلم شاخص و موفق است. می توان گفت بهزادی در «قاعده تصادف» تحت تأثیر «دربارۀ اِلی…» فرهادی ست.

 

داستان یک و نیم خطی «قاعده تصادف» گرچه تکراری ست اما این داستان در اجرا آنقدر خوش ساخت می شود و پرداختِ شخصیت ها همچنین سیر توالی اتفاقاتی که روند علت و معلولی شان به خوبی نوشته شده که تا پایان بیننده را درگیر می کند.

یکی از خوبی های فیلم بهزادی این است که هم در خنداندن بیننده اش موفق است و هم در خلق موقعیت هایی که احساسات مخاطب را تحریک کند.

فصل آغازین فیلم یکی از بهترین شروع های چند سال اخیر سینمای ماست که از همان ابتدا، فیلمساز با رونمایی از تکنیک اجرایی پلان سکانس می خواهد نشانمان دهد آنچنان فاصله ای هم بین دنیای نمایش با دنیای واقعی نیست.

فیلمنامه «قاعده تصادف» یک نمونه کاملاً موفق در شخصیت پردازیست اما بهتر می شد اگر بیشتر به شخصیت مارتین پرداخته می شد و البته این وسط شخصیت عموی شهرزاد (با بازی سروش صحت) یک شخصیت کاملاً اضافه و خنثی در داستان است.

وقتی در «قاعده تصادف»، شخصیت شهرزاد از داستان کنار گذاشته می شود یاد «تنها دو بار زندگی می کنیم» فیلمساز می افتم که آنجا هم چنین اتفاقی برای شخصیت شهرزادش می افتد. اما در کل «قاعده تصادف» نسبت به ساخته اول بهزادی ساختار متفاوتی دارد و درست در نقطه مقابل «تنها دو بار زندگی می کنیم» که فیلمی سرشار از خوشبینی و امیدبخشی بود، قصه ای می گوید که در زیرلایه هایش (بر خلاف لحن و فضای نه چندان تلخش) تلخی و غم کمی نهفته نیست.

بهزادی نشان می دهد برخلاف بعضی ها که ادعای ساخت فیلم خوبِ اجتماعی دارند اما تنها یک تصویر کلی از مسائل روز جامعه به تصویر می کشند و خود از درک ناقص اجتماعی شان رنج می برند، جامعه شناس خوبی ست.

پلان سکانس های طولانی فیلم که از همان فصل ده دقیقه ای اول شروع می شود و تا آخر ادامه پیدا می کند بار دیگر نشان می دهد جسارت فیلمسازی را که در سینمای ما به دنبال کسب تجربه های تازه است. این پلان سکانس های طولانی می شوند زبان بصری روایت بهزادی. قطعاً استفاده از پلان سکانس به کمک بازیگران هم آمده و در حفظ حس آنها مؤثر بوده ضمن اینکه باعث شده بازی ها تا حدودی یکدست شود. از سویی دیگر نشان می دهد بهزادی چقدر به صحنه مسلط است.

امیر جعفری این بار در یک قالب متفاوت ظاهر شده و خیلی هم خوب ظاهر شده، پدر سنتی، مقید و نگران شهرزاد. بازی اشکان خطیبی را اما اصلاً دوست ندارم، سوای اینکه به نظرم شخصیت «رهبر» گروه به خطیبی نمی آید (اشکان از لحاظ کاریزماتیک با یک سرپرست مقتدر گروه یا به نوعی مدیر خوب فاصله دارد)، حتی نوع راه رفتن وی را نمی پسندم. مارتین شمعون پور گرچه نقش خودش را بازی کرده اما بازی اش به دل می نشیند و یکی از بهترین مکمل های جشنواره گذشته بود. ندا جبرائیلی (شهرزاد) هرچند گاهی بی حس و کند دیالوگ می گوید اما بازی اش پذیرفتنی ست. گذشته از همه اینها که ترکیبِ استفاده از بازیگران حرفه ای در کنار چهره های تازه در فیلم بهزادی، بازی های یکدستی را شکل داده و عملکرد تیم بازیگرانِ «قاعده تصادف» نمره قبولی می گیرد اما این بار فیلمساز موفق نشده از چهره های مستعدی همچون نگار جواهریان و علیرضا آقاخانی رونمایی کند.

اینکه به گواه من ِ نسل چهارمی، بهزادی توانسته به درک درست و قابل قبولی از دغدغه های فکری و در کل به فهم زبان این نسل برسد مرهون همان سالها مطالعه و پژوهشی است که در نشست پرسش و پاسخ به آن اشاره کرده است.

مسئله شکاف بین نسل ها و تفاوت های فکری رفتاری شان در «قاعده تصادف» به تصویر کشیده شده است. مسئله ای کلیشه ای اما با این تفاوت مهم که نگاه فیلمساز به آدم هایی که روایتشان می کند یک نگاه رئالیته  کاملاً محترم و بی طرف است.

این بار برخلاف نود و خورده ای درصد از سریال ها، تله فیلم ها و البته فیلم های سینمایی جوان ها یک قشر محکوم ِ آسیب پذیر دست و پا بسته که در باتلاق خود ساخته ناشی از اشتباهات مکررشان فرو رفته اند، نیستند. جوان هایی می بینیم که هدف درست دارند، هدفشان برایشان روشن است و پای هدفشان ایستاده اند. اشتباه هم طبیعتاً می کنند اما مسئولیت اشتباهشان را می پذیرند. «قاعده تصادف» نمونه یک اجتماعی ِ خوب است که حرف دارد و البته حرفش را منصفانه و به دور از نگاهی سطحی و جانبدارانه می زند. فصل گفتگوی بین شهرزاد با پدرش در پارکینگ به نظرم بهترین فصل فیلم بهزادی ست.

پایان فیلم یک پایان خوب است. پایانی که مشابه طول روایت داستان، نگاه منصفانه ای به نسلی دارد که معمولاً در فیلم هایمان، اکثراً به عنوان «نسل اشتباهات»، «نسل خام» و «نسل محکوم» به چشم می آید. راستی این «خارج» که این گروه تئاتر می خواستند بروند دقیقاً کجای خارج بود؟!

منبع: سایت سینمایی «سی نت»

آخرین مطالب این بخش فوتبال برتر | فوتبال ایران

قرار بود رویا بسازند. این بزرگترین سد بود سدی ۴۳ ساله. چهره‌های‌شان نشانی از ترس نداشت مصمم بودند برای تاریخ سازی. نه فقط آن یازده‌تای ترکیب اصلی که روی سکوها هم وضعیت همین طور بود. سوت بازی که زده شد صدای بوق...
گروه Badboy و راز هم قسم شدن پسران و دختران ماجرای آزار و کتک زدن دختر ١٦ ساله سیرجانی یک هفته‌ای می‌شود که به پرونده‌ای جنجالی تبدیل شده است. پرونده‌ای که هنوز هم زوایای پنهان زیادی دارد و خیلی از معماها...
مهاجم سابق رئال مادرید برای عقد قرارداد با تیم فوتبال استقلال راهی تهران می‌شود. به گزارش ملکانه، امانوئل آدبایور، مهاجم توگویی سابق آرسنال٬ رئال مادرید و منچسترسیتی در آستانه پیوستن به تیم فوتبال استقلال تهران قرار دارد. گفته می‌شود یکشنبه آدبایور برای...
هر چقدر مدیران فدراسیون فوتبال تلاش می‌کنند، شرایطی را فراهم کنند که صدای اعتراض سرمربی تیم‌ملی فوتبال بلند نشود و هر چقدر هم که مصاحبه کنند و توضیح بدهند کی‌روش قطعا تا جام ملت‌های آسیا سرمربی تیم ملی است و...
  • ویژه ها



  • فیلم سینمایی خانه دختر