جمعه, ۱۹ آذر ۱۳۹۵
»   سلامت روان  »   استرس خانم ها با آقایان فرق دارد : به این دلایل
184 بازدید
۱۸ خرداد ۱۳۹۵ , ساعت ۱۶:۰۹

استرس خانم ها با آقایان فرق دارد : به این دلایل

آقایان کم‌تر از خانم ها توانایی سازگاری با استرس مزمن را دارند

عضلات سفت می‌شوند، قلب با تاپ و تاپ می‌کوبد و حالت تهوع به آدم دست می‌دهد: در مواجهه با استرس های ناگهانی، خانم‌ها و آقایان واکنش یکسانی دارند. اما زمانی که تهدید، ترس یا سرخوردگی به مدت چند روز یا چند ماه ادامه پیدا کند، فرقهای بین دو جنس پدیدار می‌شود.

دبرا بنگَسر، روان‌شناس دانشگاه تمپل می‌گوید، مدت‌ها است دانشمندان می‌دانند خانم‌ها(انسان مونث) بیش‌تر از آقایان(انسان مذکر) در معرض افسردگی، اختلال استرس بعد از ضایعه‌ی روانی و سایر اختلالات اضطرابی که همگی با استرس مزمن ارتباط دارند، هستند. اما تا همین اواخر، مطالعات صورت گرفته در رابطه با واکنش آدم‌ها به استرس در درجه اول روی آقایان متمرکز بود.

درحال‌حاضر، تعداد فزاینده‌ای از دانشمندان در حال مطالعه‌ی اتفاقی هستند که در سطح سلولی و ژنتیکی در مغز کسانی که دچار استرس شده‌اند – مونث و مذکر- می‌افتد تا به این ترتیب بینشی در رابطه با مغز انسان به‌دست بیاورند. مطالعات کم‌کم تفاوت‌های بین دو جنس را آشکار می‌کنند. این تفاوت‌ها می‌توانند تنوع واکنش‌های دو جنس را توضیح بدهند و شاید بینش ضروری‌تری را ازائه بدهد در رابطه با این‌که چرا اختلالات مربوط به استرس در زنان شایع‌تر است.

یافته‌های اخیر گزارش شده در نشست سالانه‌ی انجمن علوم اعصاب که در ماه اکتبر در شیکاگو برگزار شد، نشان می‌دهد یک هورمون استرس شایع، واکنش‌های متفاوتی را در سلول‌های خاصی از مغز حیوانات نر و ماده ایجاد می‌کند. این تفاوت‌ها باعث می‌شوند آقایان کم‌تر از خانم ها توانایی سازگاری با استرس مزمن را داشته باشند.

مطالعات دیگر در پی بررسی این هستند که قرار گرفتن در معرض هورمون یکسان، در بخشی از مغز که کنترل‌کننده‌ی خلق و خوی و رفتار است، چگونه بر حالت ژن تاثیر می‌گذارد. هرچند مطالعات دیگر نشان می‌دهند هورمون متفاوتی، که مرتبط با اعتماد است، می‌تواند زنان را در مقایسه با آقایان نسبت به افسردگی، اضطراب و اختلاس استرس پس از ضایعه‌ی روانی، حساس‌تر کند.

برنگسر می‌گوید: “برخی از تفاوت‌ها می‌توانند در بیماری نقش داشته باشند و برخی نه. اما با وجود این‌که هنوز در روزهای اولیه‌ی مطالعه‌ی موضوع مورد بحث هستیم، به نتایج جالبی دست پیدا کرده‌ایم.”

واکنش شدید در برابر استرس ممکن است یک مزیت تکاملی را سبب شود. واکنش تند نسبت به هورمون استرس کمک می‌کند خانم‌ها -اغلب پرستارانی که در ازای دریافت پول یا به طور رایگان به افراد ناتوان کمک می‌کنند- بتوانند در محیط‌های استرس‌زا آمادگی و آگاهی برای قدرت عمل داشته باشند.

بنگسر می‌افزاید: “مشکلات زمانی رخ می‌دهند که سیستم زمان نامناسبی واکنش نشان می‌دهد یا مدت زمان نشان دادن واکنش به حدی طولانی است که باعث اختلال در شخص می‌شود.”

او می‌گوید، در حالی که هنوز کسی نتوانسته‌است نتایج به‌دست آمده از حیوانات را به رفتار خاصی در آدم‌ها گره بزند، این مطالعات نخستین گام برجسته در رابطه با کشف تاثیر جنسیت و هورمون‌ها بر واکنش در برابر استرس هستند. بینش‌هایی از این مطالعات همچنین نشان می‌دهند امید به پیدا کردن راه‌هایی برای شناسایی و درمان اختلالات مربوط به استرس در هر دو جنس وجود دارد.

علائم اضطراب

تفاوت در سیستم عصبی آقا و خانم در همان سنین اولیه‌ی زندگی ایجاد می‌شود. هورمون‌های جنسی قبل و اندکی بعد از تولد در مغز آقایان آزاد می‌شوند. پس از آن، در دوران بلوغ، هورمون‌های جنسی- یعنی، استروژن و پروژسترون در خانم‌ها و تستوسترون در آقایان – روی مغز هر دو جنس تاثیر می‌گذارند، و به سلول‌ها علامت می‌دهند که ژن‌های خاصی را خاموش یا روشن کنند.

بی‌ثباتی در هورمون‌های جنسی در طول زندگی می‌توانند روی واکنش بدن در برابر استرس تاثیر بگذارند و آن را بهتر یا بدتر کند. برای بررسی این مسئله، گروه بنگسر مطالعه‌ای انجام می‌دهند روی چگونگی تعامل استروژن، پروژسترون و تستوسترون با یک نوروپپتید به نام عامل آزادکننده کورتیکوتروپین یا سی‌آراِف برای تاثیر بر علامت‌دهی سلولی در مغز افرادی که استرس دارند.

سی‌آراِف به عنوان هورمون و یک انتقال دهنده‌ی عصبی عمل می‌کند و به عنوان یک هورمون، واکنش بدن را نسبت به استرس هماهنگ می‌کند. وقتی کسانی که برای مقابله با استرس مشکل دارند، تهدید را حس می‌کنند یا با تجربه‌ی هیجان شدید مواجه می‌شوند، مغز سی‌آراِف ترشح می‌کند. ملکول‌های سی‌آراِف زمانی که متمرکز بر تطبیق مولکول‌های گیرنده در سلول‌های هدف هستند، در رابطه با یک تهدید بالقوه به بدن هشدار می‌دهند، و پیامی را ارسال می‌کنند که از سیستم عصبی عبور می‌کند.

زمان آن رسیده است که توجه داشته باشید و تشریک مساعی کنید.

این انگیختگی یک واکنش طبیعی و غریزی طراحی شده برای کمک به کسانی است که با یک تهدید روبه‌رو می‌شوند. اما اگر این رفتار مدت زمان طولانی باقی بماند، می‌تواند یک حالت پایدارِ “آمادگی بیش از حد” ایجاد کند.

در سال ۲۰۱۰، رنگسر و همکاران‌اش در آزمایشگاه تخصصی مغز، ریتا والنتینو از دانشگاه پنسیلوانیا، تفاوت‌های جنسی بین گیرنده‌های سی‌آراف را در مغز آقایان و خانم‌ها دچار استرس کشف‌کردند. این مطالعه که در نشریه‌ی مولیکیولر سایکیِتری منتشر شد، نشان داد که پس از ۱۵ دقیقه شنای پراسترس، خانم‌ها گیرنده‌های سی‌آراف بیش‌تری در سطح سلول‌های هدف داشتند و همین باعث شده بود نسبت به هورمون‌های استرس واکنش شدیدتری نشان بدهند. در موش‌های نری که در معرض استرس قرار گرفتند، برخی از گیرنده‌های سی‌آراف از غشاء به قسمت داخلی سلول‌های عصبی یا نورون نقل مکان کردند. با تعداد کم‌تر گیرنده‌های سی‌آراف در سطح، آقایان بهتر می‌توانند با استرس‌های مشابه در آینده کنار بیایند.

برنگسر می‌گوید، از آن‌جایی که تعداد گیرنده‌های سی‌آراف پس از یک اتفاق استرس‌زا در خانم‌ها کاهش نمی‌یابد، مغزشان نسبت به میزان بالای سی‌آراف به شدت واکنش نشان می‌دهد، حتی بعد از آن که بارها با یک موقعیت استرس‌زا مواجه شوند.

به تازگی، گروه بنگسر دریافتند که وقتی سی‌آراف در دوزهای بالا مصرف شود، هم در خانم‌ها و هم در آقایان، نظافت مرتبط با اضطراب را افزایش می‌دهد. اما موش‌های ماده طولانی‌تر و دفعات بیش‌تری را نظافت می‌کردند. موش‌های ماده‌‌ای که سطح استروژن و پروژسترون در آنها بالاتر بود با وسواس بیش‌تری نظافت می‌کردند.

گروه بنگسر درحال‌حاضر مدارهای مغزی را بازنمایی می‌کنند. سی‌آراف در مناطق مختلف مغز عمل می‌کند از جمله بخش‌هایی از قشر جلوی مغز، یک منطقه از مغز که مرتبط به دقت و برنامه‌ریزی است؛ آمیگدال، منطقه‌ای که ترس و واکنش‌های احساسی را کنترل می‌کند؛ و هیپوکمپوس، که برای تشکیل خاطرات جدید ضروری است.

یافته‌های اولیه‌ی آزمایشگاه او نشان می‌دهد که سی‌آراف این شبکه‌های مغزی را در مردان و زنان به طور متفاوتی فعال می‌کند. بنگسر می‌گوید، تفاوت‌های جنسی در چگونگی تنظیم مغز توسط سی‌آراف ممکن است تا حدی توضیح دهد که چرا خانم‌ها ممکن در شرایط استرس‌زا آسیب‌پذیرتر از مردان باشند.

تاثیرات زیست محیطی

تماس مزمن با سی‌آراف می‌تواند روی بیان ژن به گونه‌ای تاثیر بگذارد که خانم‌ها به راحتی در برابر استرس تسلیم شوند.

جورجیا هودز، عصب‌شناس دانشکده پزشکی کوه سینا در نیویورک می‌گوید وقتی سیستم هشدار بدن در مدت زمان طولانی به حالت آماده باش باشد، هورمون‌های استرس می‌توانند تغییراتی روی دی‌اِن‌اِی ایجاد کنند. این تغییرات اپی‌ژنتیک می‌تواند فعالیت ژن را به گونه‌ای تغییر دهد که آسیب‌پذیری زنان را در برابر افسردگی و دیگر اختلالات خلق و خو افزایش دهد.

گروه هودز روشی برای معکوس‌کردن اثرات مخرب تغییرات اپی‌ژنتیک در مغز زنانی که دچار استرس می‌شوند پیدا کرده‌است. هودز و همکارانش ابتدا ساختار مغز را در موش ماده‌ی جوانی تغییر دادند و با تزریق دارویی که بیان ژن را تغییر می‌دهد، به آن حالت‌های موش نر را دادند. در ماه می‌گذشته این روند، به طور مفصل در نیچر نوروساینس ذکر شد، به علاوه‌ی داروهای مهارکننده‌ی یک خانواده‌ی سه آنزیمی به نام دی‌ان‌اِی متیل ترانسفرانز با دی‌ان‌ام‌تی‌اس. این آنزیم‌ها می‌توانند علائم اپی‌ژنتیک را در دی‌ان‌ای و بنابراین فعالیت ژن را تغییر دهند بدون این‌که توالی اساسی ژنتیکی را تغییر بدهند.

تیم او اکنون در حال بررسی این است که آیا استرس مکرر الگوهای دی‌ان‌ای متیلاسیون-و فعالیت ژن- را در هسته اکومبنس، واقع در عمق قسمت جلویی مغز، که روی خلق و خو تاثیر دارد، تغییر می‌دهد یا نه. هودز و همکارانش به مدت چند روز موش‌های نر و ماده را در معرض انواع ترس و محرومیت قرار دادند. موش‌ها شوک الکترونیکی در پاهای‌شان دریافت کردند، در قفس محبوس شدند و به وسیله‌ی دم‌شان کمی آویزان نگه داشته شدند. در طول آزمایش، محققان به رفتارهای مرتبط با افسردگی دقت کردند.

در روز ششم، موش‌های ماده رفتارهایی شبیه به افسردگی نشان دادند. این رفتارها در موش عبارت است از کاهش نظافت و ترس از خوردن در یک محیط جدید. این موش‌ها همچنین میل خود را برای جایزه‌هایی مثل آب قند از دست دادند و زمانی که توسط محرومیت‌های جدید دچار چالش می‌شدند، سریعا کنار می‌کشیدند. حدودا ۲۱ روز طول کشید تا حالات استرس در موش‌های نر پدیدار شود. تغییرات رفتاری در موش‌های ماده با تغییرات در فعالیت یک دی‌ان‌ای متیل‌ترنسفراز به نام “دی‌ان‌ام‌تی۳ اِی” مرتبط است.

دانشمندان سپس آزمایش را تکرار کردند، در موشی که به طور ژنتیکی طوری طراحی شده بود که در هسته‌ی آکومبنس دی‌ان‌ام‌تی۳‌ای تولید نکند. مانند موش‌های نر انعطاف‌پذیر، ماده‌های دچار استرس شده بدون دی‌ان‌ام‌تی۳‌ای درگیر نظافت شدند و به آب قند و خوردن در یک محیط تازه علاقه نشان دادند. هودز می‌گوید، یافته‌های این پژوهش که در ۱۶ دسامبر در نشریه‌ی نوروساینس منتشرشد، نشان می‌دهد که حذف دی‌ان‌ام‌تی۳‌ای بیان ژن‌هایی را افزایش می‌دهد که کپی کردن رفتارهای شبیه موش‌های نر را در ماده‌ها امکان‌پذیر می‌کنند.

داروهای مهارکننده دی‌ان‌ام‌تی‌ای برای درمان برخی از انواع سرطان در آدم‌ها استفاده می‌شوند، و امیدهایی را برای استفاده به عنوان دارو جهت درمان اختلالات خلقی نشان داده‌اند. هودز می‌گوید این یافته نشان می‌دهد که، حداقل برای افسردگی و اضطراب، شاید بهتر باشد مهارکننده‌ای ساخت که فقط دی‌ان‌ام‌تی۳‌ای را هدف قرار بدهد.

او ادامه می‌دهد، “به عنوان یک راه جایگزین می‌توانیم با بررسی برخی از اهداف دی‌ان‌ام‌تی۳‌ای مثل مسیر سی‌آراف شروع کنیم و بکوشیم روی توسعه‌ی درمانی تمرکز کنیم که بر اهداف آن مسیر خاص تاثیر بگذارد.”

استرس-این-خانم-با-آن-آقا-فرق-دارد

یک طرح خوب

در دانشگاه کالیفرنیا، دیویس، روان‌شناس بریان ترینور سرنخ‌هایی پیدا کرده‌است درباره‌ی این‌که چگونه یک هورمون دیگر در تفاوت مهار استرس توسط زنان و مردان تاثیر دارد. نتایج نشان می‌دهد که یک هورمون مهم برای پیوند اجتماعی ممکن است ویژگی‌های ناشناخته‌ای داشته باشد.

ثابت شده‌است اکسی‌توسین، که به عنوان هورمون گرم شناخته شده‌است، ضربان قلب را کاهش می‌دهد و احساس خوب را افزایش می‌دهد. آزمایش‌های بالینی برای آزمودن اثرات یک اسپری بینی حاوی اکسی‌توسین در شرایط گوناگون، از جمله افسردگی، وابستگی به مواد، میگرن و درد در حال انجام است. اما مطالعات در آزمایشگاه ترینور نشان می‌دهد سطوح افزایش‌یافته‌ی اکسی توسین در مغز، می‌تواند اضطراب را پس از تجارب استرس‌زا در موش ماده بیش از موش نر افزایش بدهد.

یک موش نر و یک موش ماده که برای مدت کوتاهی بیش از سه روز با یک موش ستیزه‌جو هم‌خانه شدند، به طور مشابه سطح افزایش یافته‌ی اکسی‌توسین را در نواحی خاصی از مغز به نمایش گذاشتند. و به مدت چند روز، هر دو موش به محض مواجه شدن با یک موش ناآشنا از ترس در جای خود خشک می‌شدند. دو هفته بعد از این‌که با موش‌های دیگر روبه‌رو می‌شدند، موش‌های نر رفتار تقریبا طبیعی در برابر موش‌های ناآشنا از خودشان نشان دادند. اما موش‌های ماده تا مدت‌ها بعد از این حادثه همچنان می‌ترسیدند و از تعامل با موش‌های غریبه تا ده هفته اجتناب می‌کردند. یافته‌ها در تاریخ ۱۹ اکتبر به صورت برخط در نشریه‌ی بیولوژیکال سایکیتری منتشر شد.

آزمایش روی بافت مغز بعد از ده هفته نشان می‌دهد که مورد آزار یک غریبه قرار گرفتن، به طور کلی تعداد نورون‌های تولید‌کننده‌ی اوکسی‌توسین و تولید اوکسی‌توسین را در ناحیه‌ای از مغز موش ماده (نه نر) افزایش می‌دهد. این ناحیه، ﻫﺴﺘﻪ‌ی ﺑﺴﺘﺮ اﻟﻴﺎف ﻋﺼﺒﻲ اﻧﺘﻬﺎﻳﻲ، یک منطقه‌ی مهم واقع در نزدیکی هیپوتالاموس است که در تنظیم رفتارهای شبه اضطرابی درگیر است. این ناحیه مغز می‌تواند موجب ناسازگاری با مکان و یا موقعیت‌های مرتبط با استرس شود.

تریلر می‌گوید، مطالعات نشان می‌دهند سطح اکسی‌توسین در خون‌ زنان مبتلا به اختلال استرسی پس از ضایعه روانی، افزایش می‌یابد. “برخی این روند را به عنوان یک مکانیسم مقابله‌ای برای کنار آمدن با استرس می‌دانند.” اما این‌طور نیست.

“نتایج ما نشان می‌دهند که افزایش در نورون‌های تولیدکننده‌ی اکسی‌توسین در این منطقه از مغز ممکن است در واقع به تغییر رفتار خاص ناشی از تنش کمک کند.”

در مطالعات دیگر، آزمایشگاه ترینور به دنبال گیرنده‌ی سلولی ﻛﺎﭘﺎ اوﭘﻴﻮﺋﻴﺪی است که در طول رویارویی با عوامل استرس‌زا نیز فعال می‌شود. گیرنده‌ی سلولی ﻛﺎﭘﺎ اوﭘﻴﻮﺋﻴﺪی واکنش بدن را به استرس تعدیل می‌کنند، اما همچنین می‌تواند شخص را افسرده کنند. ترینر می‌گوید، ترکیباتی که مانع از فعالیت این گیرنده‌ها می‌شوند، پیدا کردن درمان افسردگی، اضطراب و سایر شرایط روانی نوید می‌دهند، اما مطالعاتی که در آزمایشگاه او انجام می‌شوند به طور مداوم تفاوت در نوع واکنش دو جنس را به این داروها نشان می‌دهند. گروه او برای کشف کردن مکانیسم‌های درگیر تلاش می‌کند.

از نظر ترینر همه‌ی یافته‌ها به یک جهت اشاره می‌کنند. او می‌گوید: “موضوع مهم، زمان است.” تجویز دارو برای افسردگی و اضطراب باید به طور متفاوتی برای زنان و مردان فرمول‌بندی شود تا تفاوت‌های بیولوژیکی را توجیه کند.”

نویسنده: سوزان گیدوس

منبع: ساینس نیوز

بازیگران ترکیه ای

آخرین مطالب این بخش سلامت روان

روحتان ناآرام است؟ خودتان درمانش کنید!
به گفته بزرگان، انسان از دو قسمت تشکیل شده است، روح و جسم، این که کدامیک مهمتر است و باید بیشتر روی سلامت آن تمرکز کنیم، پرواضح و مشخص است، چه بسیار انسان هایی ...
۱۲ نکته برای مبارزه با تنبلی
اگر بخواهیم تعریف تنبلی را بیان کنیم باید بگوییم تمایل به بیکار بودن، هیچ کاری انجام ندادن و مقاومت در برابر تلاش و کوشش. حالتی از انفعال است؛ از این‌که دائما دوست دارید همه چیز ...
آیا عمر بدبین ها کوتاه تر است؟
در ذهن اغلب ما خوش بین یا بد بین بودن پدیده ای است مرتبط با روح و روان که ارتباط چندانی هم با جسم ما پیدا نمی کند. این در حالی است که نحوه ...
چرا آدم های بدجنس پیشرفت می‌کنند؟
بیل راسل، یکی از بازیکن‌های مشهور بسکتبال، روزی گفت: “‌تمرکز و استقامت (چِقِرمِگی) روانی، حاشیه‌هایی امن برای پیروزی هستند.‌” وی این جمله را در مورد ورزش تخصصی‌اش بیان کرد، ولی این بینش برای طبیعت انسانی ...
شخصیت شناسی بر اساس انتخاب مقصد سفر
به مقصدهای چند سفر آخرتان در تعطیلات فکر کنید. آیا برای گذراندن تعطیلات ماشین را با حوله‌ی ساحل، چتر و ابزار ساخت قلعه‌ی شنی پر کردید؟ یا با کتاب، کفش کوهنوردی، و شال گردن برای ...

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • کمی حرف و ترانه گوش کنید

  • مطالب پیشنهادی

  • دانلود آهنگ جدید بابک جهانبخش به نام روزهای ابری دانلود آهنگ جدید سعید شهروز به نام تو اشتباه بودی دانلود آهنگ جدید مجید خراطها به نام عشق دانلود آهنگ جدید مسعود سعیدی به نام بمیرم برات دانلود آهنگ جدید امیر تتلو بنام نوازش
    ویدئوهای منتخب
  • دسترسی سریع