»   فرهنگی و هنری  »   کیومرث مرادی: هنرمندها روی هم تاثیر می‌گذارند
۲۴ دی ۱۳۹۲ , ساعت ۱۷:۱۸

کیومرث مرادی: هنرمندها روی هم تاثیر می‌گذارند



14 1 14 1634117 315 1  - کیومرث مرادی: هنرمندها روی هم تاثیر می‌گذارند





کیومرث مرادی درباره‌ی کارگاه آموزشی دیدن و تحلیل نمایش‌های کارگردانان «برتر تئاتر جهان» تحت عنوان «فیلم ببینیم و تئاتر بیاموزیم» سخن گفت.

این کارگردان و مدرس تئاتر چند صباحی است به ایران بازگشته و در حال حاضر مشغول برگزاری کارگاه بازیگری با عنوان «چگونه می‌توان بازیگری را متوقف کرد» در آموزشگاه «باران» است. او که مدتی است به همراه پانته‌آ بهرام، امیر جعفری، نوید محمدزاده و ستاره پسیانی درحال تمرین اجرای جدیدی از نمایش «شکلک» نوشته نغمه ثمینی است، قصد دارد از هفته آینده کارگاه (work shop) دیگری باعنوان «چگونه می‌توان بازیگری را متوقف کرد» در این آموزشگاه برگزار کند.

در این کارگاه فیلم‌هایی از اجرای تئاتر گروه‌های مشهور و صاحب سبک جهان به نمایش گذاشته می‌شود و هر فیلم توسط یک کارشناس صاحب‌نظر مورد تحلیل و بررسی قرار می‌گیرد.

کیومرث مرادی در گفت‌وگویی به بیان دیدگاه‌هایش بویژه درباره برگزاری کارگاه‌های آموزشی پرداخته و در آن از مشکلات موجود در این حوزه نیز سخن گفته است:

یکی از مشکلات فعالان عرصه تئاتر ایران این است که اجراهای روز جهان را نمی‌بینند و اکثرا تنها به فیلم‌های موجود در شبکه های اجتماعی نظیر یوتیوب اکتفا می‌کنند. آیا پیش از این کارگاه مشابهی به صورت سلسله نشست‌های نقد و تحلیل، یا به شکل کارگاهی و یا حتی جلسات آموزشی در دانشگاه‌های در ایران برگزار شده است؟

در سال 1372 که در دانشگاه درس می‌خواندم ، آقای دکتر عباس شادروان که از آلمان به ایران بازگشته بودند یک مجموعه فیلم از اجراهای بسیار زیبای تئاتری دنیا را با خود آورده بودند که در کلاس تحلیل نمایش به ما نشان می‌دادند و تازه در کلاس آقای شادروان بود که به عنوان مثال برای نخستین‌بار تئاتر «ماهابهاراتای» پیتر بروک را دیدیم.

 اگر هم برخی افراد به فیلم‌های مطرحی از تئاترهای روز دسترسی داشته باشند آن را در اختیار همگان قرار نمی‌دهند و یک جور بخل علمی در این زمینه نیز مشاهده می‌شود.

ببینید جهان ارتباطات روابط ما را تغییر داده است. قبلا برای اینکه به اطلاعات جدید دسترسی داشته باشیم به ناچار باید سفر می کردیم به کتابخانه‌های دنیا تا بتوانیم به سختی اطلاعات را بدست آوریم اما امروزه با انقلاب انفورماتیکی که رخ داده کافی است که در خانه بنشینی بوسیله آقای گوگل به انواع منابع دسترسی پیدا کنی، فقط باید یاد بگیری که چگونه جستجو کنی. بنابراین وقتی با این منظر به جهان نگاه کنیم چیزی برای مخفی کردن وجود ندارد، چیزی را نمی‌توان پنهان کرد. درنتیجه فکر می کنم این مجموعه فیلم‌های تئاتر روز جهان که با همکاری دوست عزیزم خیام وقار کاشانی در آموزشگاه هنرهای نمایشی باران قرار است به زودی برگزار شود در ارتقای دانش تئاتری افراد بسیار تاثیر گذار خواهد بود. زیرا این فیلم‌ها بسیار با دقت انتخاب شده‌اند. از طرفی اگر من دانشی را که در اختیار دارم به سرعت انتقال ندهم ممکن است فرد دیگری از من جلو بزند و آن دانش را انتقال دهد. بنابراین نباید خساست به خرج داد.

ممکن است به تعدادی از این فیلم‌ها اشاره کنید؟

به عنوان مثال فیلم اجراهای «گروه تئاتر زینگارو» به رهبری کارگردان مشهورش «بارتاباس». همانطور که می‌دانید این گروه اصلا مدل اجرایشان بسیار متفاوت است و تماما با اسب کار می‌کنند و اصلا طبیعت اسب را به صحنه تئاتر می‌آورند که برمی‌گردد به اینکه پدر وی سیرک‌دار بوده است و با این فضا بزرگ شده است و بسیار جذاب خواهد بود که تئاتر «آنتیگونه زینگارو» را ببینیم وقتی که بازیگرانش تنها و تنها یک زن و یک اسب هستند و اسب وقتی روی صحنه راه می‌رود در واقع مقابل کرئون که شلاق به دست گرفته نقش آنتیگونه را داشته که توسط کرئون دارد تربیت می‌شود و نه یک اسب.

یا گروه‌های دیگری مانند «رومئو کاستولوچی» (کارگردان مشهور تئاتر ایتالیا ) که در جشنواره تئاتر فجر به ایران آمد و یکی از مشهورترین آثارش را به اسم «کمدی الهی دانته» اجرا کرد. همچنین اجراهایی از «آریان منوشکین»، «پیتر بروک» یا حتی «ساموئل بکت» نشان خواهیم داد.

منظورتان اجراهایی به کارگردانی ساموئل بکت و پیتر بروک است؟

البته، برای مثال در این دوره سه فیلم از بکت نشان خواهیم داد. دوره بعدی نیز سه فیلم دیگر از کارهای بکت را نشان می‌دهم. به طور کلی 20 فیلم اجرا به کارگردانی بکت در آرشیو دارم که در دو دوره متوالی 6 تای آنها را نشان خواهیم داد.

در هر دوره چند فیلم نمایش داده می‌شود؟

12 فیلم در 12 هفته که مربوط به اجراهای سال 2005 تا 2011 است. البته نمایش «هملت» پیتر بروک متعلق به سال 2002 است اما 11 سال متوالی این نمایش در کل دنیا اجرا می‌شد. می‌دانید که در دنیا اجراهای تئاتری مانند ایران تنها به یک ماه محدود نمی‌شود مثلا خانم منوشکین با گروه تئاتر خورشید که یکی از اجراهایش را در این کارگاه نشان خواهیم داد در سال 2007 نمایشی را اجرا می‌کند که تا 2011 در مکان‌های مختلف دنیا اجرا می‌شد.

 در جلسات تحلیل از چه افرادی دعوت می‌شود؟

این کارگاه دو بخش دارد در بخش اول یک سری اطلاعات کلی به شرکت‌کنندگان ورک شاپ در مورد تئاتری که می‌خواهیم نشان دهیم و گروه اجرای آن خواهیم داد و تلاش می‌کنیم تا نقد های معتبر مربوط به اجراها را ترجمه کرده و در اختیار شرکت‌کنندگان قرار دهیم و در بخش دوم اطلاعات زیادی در مورد تئاتری که نشان می‌دهیم توسط اینجانب ارائه می‌شود و همچنین بسته به نوع نمایش دیده شده، از شخص متخصصی که در مورد تئاتر آن کشور تبحر دارد دعوت خواهیم کرد.

 چرا آموزشگاه باران و کیومرث مرادی تصمیم گرفت که همچین ورک شاپی را برگزار کند ؟

یکی از بزرگترین دغدغه‌های ما برخورد درست و صحیح و علمی با آثار بزرگ تئاتر معاصر جهان است . من ایرانی وقتی به یک فستیوال تئاتر در کشور دیگری می‌روم بیشتر یک توریست هستم و معلوم نیست تئاترهایی که می‌بینیم جزء کارهای شاخص هستند یا خیر. اما اگر به صورت حرفه‌ای و با نگاه پژوهشی به این کار بپردازم همیشه برایم مهم بوده تا دریابم که نبض تئاتر جهان چگونه می‌تپد. بنابراین یکی از سوءتفاهم‌های بزرگی که همیشه دامن‌گیر ما می‌شود این است که کیومرث مرادی وقتی به کشور خاصی سفر می‌کند، فکر می‌کند تئاتر جهان یعنی تئاترهایی که در فستیوال‌های این کشورها دیده است. یا مثلا آقای فلانی به کشور دیگری سفر می‌کرد و وقتی از آنجا برمی‌گشت فکر می‌کرد تئاتر جهان یعنی آنچه او دیده است. در حالیکه وقتی من در سفرهای مختلف آثار بزرگ جهان را جمع‌آوری کردم و یا با گروه‌های بزرگ آشنایی پیدا کردم دیدگاهم کاملا تغییر کرد و به مجموعه گرانقدری از تئاتر روز جهان دسترسی پیدا کردم که البته با مرارت بسیار به دست آمده است و امروز می‌توانیم با این مجموعه علمی به تئاتر روز جهان نگاه کنیم و از همه مهمتر بفهمیم که چرا این اجراها در تئاتر معاصر جهان تا این اندازه تاثیر گذار بوده‌اند برای من بسیار مهم است که ما به این دانش برسیم.

چقدر می‌تواند به متدهای اجرایی در کشور ما کمک کند یا در راستای پیشرفت این هنر قرار بگیرد؟ آیا صرفا یک نگاه موزه‌ای نیست؟ بسیاری از روش‌های اجرایی ممکن است اساساً در کشور ما امکان ظهور و بروز پیدا نکنند.

خیر، به یاد دارم در دوره‌ای که دانشجو بودم کتاب «تئاتر تجربی» با ترجمه دکتر مصطفی اسلامیه چاپ شد که به شدت شیفته‌اش شدیم. آن کتاب تنها منبع موجود در مورد تئاتر دنیا بود و من همیشه آرزو داشتم که یکی از اجراهای اشاره شده در کتاب را ببینم. بعد از مدتی با مشقت فیلم آنتونن آرتو را از لابراتوار فرانسه به دست آوردم و یا «تادئوش کانتور» که در این وورک شاپ نیز فیلم مستند زندگی‌اش را نشان خواهیم داد. بعد از دیدن آن فیلم‌ها بسیاری از نکات موجود در آن کتاب را فراگرفتم. وقتی بدانیم که اجراهای گروه پیتر بروک بر چه شیوه و اساسی است یا گروه زینگارو یا گروه استراسبورگ به چه شیوه‌ای کار می کند، یا مثلاً خانم «پینا باش» و گروه «طنزتئاتر وپرتال» به چه شکل کار می‌کنند نگاهمان نسبت به این هنر وسعت زیادی پیدا می‌کند.

 تقریباً هنوز هم همان کتابی که نام بردید به اضافه چند مقاله دیگر در مورد تئاتر جهان برای علاقمندان ایرانی موجود است و برگزاری چنین کارگاهی فرصت بسیار مغتنمی خواهد بود اما با توجه به اینکه امکان شرکت در کارگاه برای بسیاری از هنرمندان تئاترامکان پذیر نیست آیا قصد دارید که محتوای جلسات برگزار شده را به صورت کتاب تالیف و منتشر کنید؟

حتما . در پایان دوره قرار است تمام گفت‌وگو ها و پرسش و پاسخ‌ها را به صورت یک کتاب تنظیم کنیم و حتی فصل‌بندی خواهیم کرد و تمامی کارگردان‌ها را به همراه بیوگرافی آنها و توضیحات مربوط به تئاترها و همچنین بیوگرافی کارشناسان را در این کتاب خواهیم آورد . هدف اصلی شناخت تئاتر روز جهان است، یک بار امیر جعفری به من گفت خیلی دوس دارم بدانم یک بازیگر معروف مثلا نقش لیر را چگونه بازی می‌کند و اگر به این نوع اهداف برسیم برای من کافی خواهد بود.

 آقای مرادی یک نوع نگاه بدبینانه در حوزه تئاتر کشور وجود دارد که وجه علمی و پژوهشی نمایش چنین آرشیوی را نادیده گرفته و اتهام می‌زنند که برای مثال اقای مرادی به خارج سفر کرده است و فیلم های تئاتر را دیده است و حال تکنیک‌هایی را که در اجراهایش به کار می‌برد تقلید سطحی از همان روش‌هاست. در جامعه تئاتری ما این ایراد وجود دارد که اگر کاری خلاقانه انجام دادید به شما اتهام بزنند که فیلم‌های تئاتر جهان را دیده و حالا دارید تقلید می‌کنید و همان میزانسن‌ها و دکورها را برای مخاطب ناآشنای ایرانی به اجرا گذاشته‌اید. به این مسئله چگونه پاسخ می‌دهید ؟ این نگاه متاسفانه وجود دارد.

خیلی جذاب می‌توانم به این سئوال پاسخ دهم . کتابی وجود دارد با نام 36 وضعیت نمایشی. در این کتاب ثابت می‌شود در کل تاریخ تئاتر جهان کلاً 36 وضعیت بیشتر وجود ندارد و همه نمایشنامه نویسان از این 36 وضعیت استفاده می‌کنند.

می‌خواهد شکسپیر باشد ، پینتر، میلر یا بهرام بیضایی باشد. سوال من از شما این است؛ آیا اینها از هم تقلید کرده‌اند؟ آیا مثلا می‌توانیم بگوییم «فتح نامه کلات» را آقای بیضایی – زبانم لال – مثلا از «ژولیوس سزار» شکسپیر تقلید کرده است!؟ بنابراین من خیلی به این ماجرا قائل نیستم. به خاطر اینکه تئاتر جهان یک معنای کلی است . نگاه دیگری هم هست، متاسفانه بعضی از منتقدهای ناتئاتری که همیشه اتفاقاً به تئاتری‌ها لطمه می زنند ممکن است بگویند که تئاتر یک شکل غربی دارد . درحالی که نمایش از آئین‌ها و مناسک و فرهنگ می آید، نمایش از غارها و گوسن‌ها و آن دوران‌ها می‌آید. در دوران خودمان تئاتر از سیاووشون می‌آید. بنابراین چه طور می توان اینها را نادیده گرفت . اما اینکه چه کسانی تئاتر را ساختمند و هدفمند کرد طبیعتا یونانی‌ها بودند . بنابراین حرفهایی از آن دست را می‌توان «ژورنالیسم زرد» لقب داد و علمی نیستند.

استفاده کردن از هر ابزاری مثل طراحی صحنه ، گریم ، و …می‌تواند یادآور هر چیزی برای هرکسی باشد . نگاهی بیاندازیم به سینمای آمریکا، مگر می‌توانیم بگوییم کسی مانند هیچکاک روی پیتر جکسون تاثیر نگذاشته است؟ یا پیتر جکسون از ریدلی اسکات تاثیر نگرفته؟ یا از مارتین اسکورسیزی کسی تاثیر نگرفته است؟ پس هنرمندها روی هم تاثیر می‌گذارند. اما هنرمند وقتی می تواند حرفی برای گفتن داشته باشد که سبک خودش را پیدا کند و به امضای شخصی برسد. همه نمایشنامه نویسان وقتی شروع به کار می‌کنند متاثر از سبک ، مکتب و یا شخصیتی هستند اما اندک اندک ویژگی‌های خاص خود را پیدا می‌کنند. در اروپا یک نفر می‌شود کاستولوچی که همه به احترامش بلند می‌شوند.

5857


آخرین مطالب این بخش فرهنگی و هنری

اخبار كوتاه فرهنگی هنری را در بسته خبری فرهنگ و هنر ملکانه دنبال کنید انجمن صنفی فیلم کوتاه ایران «ایسفا» طی نامه‌ای به دبیر سی‌و‌پنجمین جشنواره فیلم فجر خواستار بازگشت سیمرغ بلورین فیلم کوتاه به جشنواره فیلم فجر شد. روسیه فیلم «بهشت»...
رنگ کردن جهان کار جالبی به نظر می‌رسد؟ اگر این‌طور است، می‌توانید نقاشی بالا را رنگ کنید. می‌توانید این نقاشی را پرینت بگیرید یا اصلا به صورت دیجیتالی روی کامپیوتر آن را رنگ کنید. خوب است به هنگام رنگ کردن...
مریم حیدرزاده جدیدترین کتاب خود را به وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تقدیم کرد....
تصویری از بهرام رادان در جشن تولد 35 سالگی اش که در صفحه اجتماعی اش منتشر کرده است. ...


  • دانلود آهنگ جدید فرزاد فرزین به نام روزای تاریک

    دانلود آهنگ جدید فرزاد فرزین به نام روزای تاریک

    دانلود آهنگ جدید شهرام ناظری به نام برگ ریزان دانلود آهنگ جدید میلاد بابایی به نام اشتباه بود دانلود آهنگ جدید علیرضا طلیسچی به نام تو فکر میکنی کیه دانلود آهنگ جدید اشوان به نام منو دریاب
    جدیدترین ترانه ها
  • آخرین مطالب