»   محرم  »   پرسش‌های‌ عاشورایی
۱۶ آبان ۱۳۹۲ , ساعت ۰:۱۷

پرسش‌های‌ عاشورایی

این که حسین(ع) فریاد می‌زند: «آیا کسی هست که مرا یاری کند…؟» «هل من ناصر ینصرنی؟» مگر نمی‌داند که کسی نیست که او را یاری کند…؟ این سوال، ‌سوال از تاریخ فردای بشری است و این پرسش از آینده است و از همه ماست.

یکی از مسائلی که در باب همه مناسبت های دینی و فرهنگی مطرح می شود، این است که چرا با گذشتن سالیان سال از یک رویداد، باید یاد و خاطره آن رویداد را زنده نگاه داشت؟ این مساله گاه ساده تلقی می شود، به این معنا که کسانی که این مساله را مطرح می کنند، سریعا متهم به برچسب هایی چون روشنفکرزدگی و عقل زدگی می شوند، بنابراین این مساله بی پاسخ می ماند. اما اگر نخواهیم در مقابل هر سوال یا اظهارنظری که با عقاید ما مخالف است، برخوردی متعصبانه داشته باشیم، بلکه کمی به فکر و تامل فرورویم، خواهیم دید که این مساله، اتفاقا مساله مهمی است.

بد نیست در باب همه باورها و عادات پذیرفته شده در زندگی مان، یک بار بپرسیم که چرا من چنین می کنم؟ آیا دلیلی قانع کننده برای این باور یا رفتارم دارم، یا صرفا از سر عادت و روزمرگی به این رفتارها و اعمال به ظاهر دینی و اعتقادی تن می دهم؟ آیا نماز یومیه برای من یک عادت هرروزه است یا این که آن را به دلیلی انجام می دهم؟ آیا واقعا به روزه ماه رمضان اعتقاد قلبی دارم، یا این که جوی که در آن زندگی می کنم، مرا به روزه گرفتن وامی دارد؟ آیا زنده نگاه داشتن عاشورا برای من عادتی هرساله شده است، یا این که در این رویداد حقیقتی را دیده ام که این شهود، مرا به اعمال و رفتار هرساله وامی دارد؟

شاید چنین مسائلی برای همه در زندگی مطرح شود. بسیاری از ما از این مسائل فرار می کنیم و سعی می کنیم آنها را فراموش کنیم؛ چرا که فکر می کنیم، این مسائل ایمان دینی ما را سست می کند و ما را از بهره بردن از ثواب های اعمال واجب و مستحب مذکور، محروم می کند. اما آیا براستی چنین است؟ آیا این مسائل ما را به بیراهه می کشاند و ایمان دینی ما را سست می کند؟ شاید بهتر باشد پاسخ این پرسش را از خود متون و منابع دینی اخذ کنیم و ببینیم آیا قرآن، پیامبران الهی و اهل بیت پیامبر اکرم نیز به مردم توصیه می کردند از چنین مسائلی فرار کنند و آنها را به فراموشی سپارند؟ آیا انبیای الهی مبعوث شده بودند که به مردم بگویند هرگاه مسائلی درباره دین شما در ذهنتان ایجاد شد، آنها را تلقین شیطان بدانید و سعی کنید چنین مسائلی را فراموش کنید تا بهتر بتوانید از اعمال دینی تان بهره ببرید؟

نگاهی به آیات قرآن و احادیث، نشان می دهد که چنین نیست و پیامبران و ائمه همواره انسان ها را به سوالاتی که از فکری عمیق ناشی می شود، دعوت کرده اند. یکی از مواردی که قرآن کریم در باب مقاومت مشرکان در برابر دعوت انبیا به آن تاکید می کند، استدلالی از سوی مشرکان است که درست از روی تعصب دینی ارائه می شود. آنها وقتی با دعوت انبیا مواجه می شدند، می گفتند ما از دین پدران خود رو برنمی گردانیم؟ در سوره زخرف، قرآن کریم صراحتا اشاره می کند که این استدلال در برابر همه انبیای الهی مطرح شده است:

«…گفتند ما پدران خود را بر آیینی یافتیم و ما [هم با] پیگیری از آنان راه یافتگانیم. و به این گونه در هیچ شهری پیش از تو هشداردهنده‏ای نفرستادیم مگر آن که خوشگذرانان آن گفتند ما پدران خود را بر آیینی [و راهی] یافته‏ایم و ما از پی ایشان راهسپریم. گفت هر چند هدایت کننده‏تر از آنچه پدران خود را بر آن یافته‏اید برای شما بیاورم، گفتند ما [نسبت] به آنچه به آن فرستاده شده‏اید، کافریم.» (زخرف 24ـ22)

بنابراین مقاومت در برابر تردیدهای دینی، نه صفتی قرآن پسند است و نه استدلالی معقول، بلکه همان مقاومتی است که از سوی مشرکان در برابر دعوت انبیای الهی انجام شده است. اما سوال های اینچنینی، صرفا محدود به انبیای الهی نبوده است و پس از رحلت رسول اکرم (ص) نیز در مقاطعی از تاریخ از سوی ائمه اطهار مطرح شده است. ائمه(ع) نیز گاه مردم و حاکمان و قدرتمندان زمان خود را در برابر مسائلی که نسبت به باورهای جاافتاده و مرسوم تردید ایجاد می کرد، قرار می دادند و اتفاقا آنها نیز با مقاومت های مشابه مواجه می شدند. یکی از آن مقاطع تاریخی، عاشورای حسینی است.

اگر به برخی احادیث امام حسین(ع) دقت کنیم، در خواهیم یافت که اتفاقا امام حسین(ع) بیش از هر چیز، دغدغه معرفتی دارند و بالاترین شجاعت ایشان، پاسخ منفی دادن به مطلوباتی است که بیشتر مردمان زمان، از غنی و ثروتمند و ذی نفوذ گرفته تا فقیر و ضعیف، بدون دلیل به آن تمکین می کنند. امام حسین(ع) در مقابل این خواسته مرسوم و متداول و در عین حال ناموجه و نامشروع مقاومت می کند و مردم را به سوال کردن دعوت می کند. چرا باید حکومت یزید را پذیرفت؟ چرا باید براحتی با هر صاحب قدرتی بیعت کرد و تن به خواسته او داد؟ این سوال نه تنها نیاز به شجاعت، بلکه به همان نسبت نیازمند خردورزی و عقلانیت است. اگر انسان مایل باشد که تن به روزمرگی بدهد و با عادات تحمیل شده، زندگی کند، چنین سوالاتی را جدی نخواهد گرفت. در حالی که بخش عظیمی از اهداف انبیا و اولیای الهی، ایجاد چنین مسائلی در ذهن بشر است.

بد نیست برای اولین بار یا نزد کسانی که قبلا نیز چنین تجربه ای داشتند، برای یک بار دیگر از خود سوال کنیم که چرا هر سال عاشورا را زنده می کنیم؟ چرا اعمال و مراسم خاصی را به جا می آوریم؟ این سوال را جدی بگیریم. شاید همین سوال باعث شود به تحقیق و تدبر بیشتری در باب واقعه عاشورا بپردازیم و امسال از آبشخور معرفت، برای حسین و یارانش بگرییم و یاد او را از سر آگاهی به هدفش زنده کنیم. این آگاهی می تواند از هر یک از ما، یک صحابی حسینی بسازد تا در زمان خودمان، از آرمان زندگی حسینی دفاع کنیم و دین جد او را همواره از پیرایه ها بزداییم تا مبادا در مسیری ناصواب گام برداریم.

آخرین مطالب این بخش محرم

غم و مصیبت اهل بیت (ع) از همان آغازین روزهای ماه محرم آغاز می‌شود و از دوم این ماه که کاروان امام حسین (ع) به صحرای کربلا می‌رسد، این حزن و زاری دو چندان می‌شود.اما درباره عزاداری‌هایی که در جامعه...
عکس های محرم و عاشورایی برای موبایل به مناسبت فرا رسیدن ماه محرم مجموعه عکس های پروفایل محرم و عاشورای امام حسین  را برای شما عاشقان سرور و سالار شهیدان گردآوردی کرده ایم. ماه عشق به سرو و سالار شهیدان فرا رسید...
آنچه می خوانید گلچینی است از سخنان دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی است که با عنوان «عقل و عشق در حریم عاشورا» منتشر شده است....
امام صادق (ع) به توصیفی خاص از ویژگی‌ها و علل انحراف دشمنان سیدالشهداء(ع) می‌پردازند. ...


  • دانلود آهنگ جدید سامان جلیلی به نام قدم بزن

    دانلود آهنگ جدید سامان جلیلی به نام قدم بزن

    دانلود آهنگ جدید مهدی احمدوند به نام عشق من دانلود آهنگ جدید حمید عسکری به نام این حرفا حالیش نیست دلم دانلود آهنگ جدید فرزاد فرزین به نام روزای تاریک دانلود آهنگ جدید شهرام ناظری به نام برگ ریزان
    جدیدترین ترانه ها
  • آخرین مطالب