»   یک خبر ویژه  »   نگاهی به آیین های عزاداری محرم در شهرستان نیر
۱۶ آبان ۱۳۹۲ , ساعت ۲۰:۰۵

نگاهی به آیین های عزاداری محرم در شهرستان نیر

همه ساله بر اساس یک سنت دیرینه در شهرستان نیر و همزمان با دهه سوم ذیحجه مراسم عزاداری حضرت امام حسین (ع) در این منطقه آغاز می شود.

 در آیین شاخسی که به شاه حسین معروف است دسته شاخسی شهر بعد غروب هنگام به خیابان و کوچه های اصلی شهر آمده و تا پاسی از شب به عزاداری می پردازند.

دسته ­های ˈشاخسی ، واخسیˈ نمودی از عزاداری مردم نیر است که با مرثیه­ ها و آداب خاصی برگزار می شود.

در گذشته یک ماه قبل از ماه محرم و عمدتا از فردای عید قربان با تشکیل دسته­ های حسینی این شکل از عزاداری آغاز می شد به این صورت که ریش ­سفیدان شهر زنجیر آهنی بزرگی آماده می کردند سپس آن را بر سر چوب قطوری نصب می کردند و چون غروب می­ شد جوانان و مردان نیر در میدان یا مقابل یکی از مساجد حاضر می­ شدند و هر یک چوب ­دستی بلند و محکمی همراه می­ آوردند.

پس از انجام یک سلسله کارهای مقدماتی دیگر و تقریبا همزمان با غروب با هماهنگی رشید سفیدان شاه­ حسینی ­ها صف می بستند و در حالی که حاضریان چوبدستی را مثل شمشیر در دست راست می­ گرفتند دست چپ را از پشت بر کمر نفر سمت چپ خود قرار می­دادند و بدین طریق صف فشرده و مرتبی بوجود می­ آوردند و در جواب شعار و بیاتی که ریش سفید (دسته باشی) با آهنگ ترغیب کننده­ای می­ خواند همه با هم ذکر شاخسی (شاه­ حسین) سر می دادند.

دسته های شاخسی برخی روزها برای این که شکوه و جلال خاصی داشته باشند

اتاقک­ های مجلل چوبی بنام اطاق حضرت قاسم در بین خود حمل می­کردند ، این مراسم تا آغاز محرم ادامه داشت و بعد از تشت گذاری پایان می یافت.

(آیین تشت گذاری)

مردم حسینی شهرستان نیر هر سال پیش از فرا رسیدن ماه محرم با تجمع در مساجد و حسینیه‏ ها و پر کردن تشت های آب که سمبل یک حادثه تاریخی در کربلا است اقدام به نوحه خوانی و مدیحه سرایی می کنند.

در این آیین که از سه یا چهار روز مانده به محرم اجرا می‏شود عزاداران حسینی تشت‏ ها را بالای سرها می‏گیرند و مسجد را دور می‏زنند ، سپس در داخل آنها آب می‏ریزند.

در این آیین که نمادی از بیعت عزاداران حسینی با حضرت سیدالشهدا (ع) و یاران باوفایش به وسعت آب فرات است ، عزاداران دست به تشت و آب می‏زنند و به یاد لبان تشنه امام حسین(ع) و یارانش سوگواری می کنند.

عزاداران آب تشت‏ ها را در شیشه‏ هایی برای تبرک پر می کنند که این سنت از حادثه جوانمردانه آب دادن امام حسین‏ (ع) به سپاه حر در 27 ذیحجه گرفته شده که آب

مشک‏ ها را در تشت‏ ها ریختند و تمام لشکر حر و اسبان را سیراب کردند.

در این آیین عزاداران با حضور خود در مساجد ، حسینیه ها به همراه عزاداری ، جامه عزای حضرت سید الشهدا (ع) را بر تن می کنند.

آیین تشت گذاری از ریشه دارترین آیین های ماه محرم است که در روزهای پایان ماه ذیحجه برگزار می شود و در حقیقت برگزاری آن به مثابه آماده شدن حسینیان برگزاری آیین های سوگواری سید و سالار شهیدان است.

هم اکنون حدود ‎40 هیات حسینی و 101 ‎مسجد شهری و روستایی در شهرستان نیر در

مناسبت های مذهبی فعالیت دارند.

در آیین تشت گذاری ، تشت های آب را که نمادی از فرات است در مساجد و حسینیه ها می آورند و این اقدام به تاسی از اقدام سرور و سالار شهیدان و یادآور رفتار جوانمردانه امام حسین (ع) در مقابل سپاه ˈحرˈ است که به روایتی آن حضرت در روز 25 ماه ذالحجه سال 60 هجری قمری آب مشک ها را در تشت ها ریخته و تمام لشکر حر و اسبان آنها را سیراب کردند.

(شبیه خوانی)

همزمان با عاشورای حسینی گروه های زیادی از عاشقان اهل بیت (ع) در شهر نیر با برپایی آیین های شبیه خوانی تاریخ دشت کربلا را برای عزاداران ترسیم می کنند.

در برخی از روستاهای نیر نیز میدانی بزرگ به عنوان نمادی از میدان جنگ مهیا شده و یاران و اهل بیت امام حسین (ع) در یک گوشه و لشکریان ˈعمرسعدˈ در گوشه ای دیگر قرار می گیرند و با ورود اصحاب امام به کارزار حماسه کربلا و در نهایت با شهادت امام حسین(ع) و شبیه خوانی به انجام می رسد.

(شمع گردانی)

در نیر روزهای تاسوعا و عاشورا برنامه های خاصی اجرا می شود که برنامه شمع گردانی یکی از این مراسم است که در آن عزاداران شمع ها را در تشت های مخصوص هر مسجد روشن می کنند.

شمع گردانی فردی و جمعی صورت می گیرد و گاه دسته های عزاداری بزرگی هم

تشکیل می دهند ، این کار عموما با پای پیاده انجام می شود و در مورد قدمت آن حرف و حدیث گوناگون است اما بر اساس برخی نقل و قول ها مربوط به 300 سال پیش می شود که بنیان گذاشته شده است.

(نذر در نیر)

اهالی شهرستان نیر نیز همانند سایر نقاط ایران با فرا رسیدن ماه محرم اقدام به احسان

نذورات می کنند.

مردم نیر عقیده ویژه ای به اطعام از سفر اباعبدالله الحسین (ع) داشته و معمولا از غذای پخته شده نذری برای تبرک و شفای بیماران به تبرک استفاده می کنند.

مساجد عمدتا در دهه اول به طبخ غذاهای نذری نظیر آبگوشت و پلو با مرغ اقدام می کنند.

برخی از خانه ها نیز بنا به یک سنت دیرینه و عمدتا موروثی روزهای خاص احسان می دهند.

پخش شربت ، انواع نان ها و شیر گرم و چای نیز در زمره نذورات عاشقان و ارداتمندان حضرت اباعبدالله (ع) در سطح استان اردبیل قرار گرفته است.

برخی از خانه ها هیات های خود را برای صرف صبحانه ای مفصل مرکب از سرشیر ، ماست ، کره ، شیر و انواع مرباها و نان های روغنی و مغزدار دعوت می کنند و برخی ها هم برای ناهار تدارک دارند.

همچنین در این دو ماه بساط سفره های نذری حضرت عباس (ع) ، فاطمه زهرا (س) و سایر ائمه اطهار (ع) توسط حاجت مندان که حاجت روا شده اند رایج است.

گزارش از شهرام اصالت نیری – ایرنا

آخرین مطالب این بخش یک خبر ویژه

پس از افشای ارسال نامه از طرف رئیس سی آی إی برای سردار قاسم سلیمانی توسط آیت الله گلپایگانی آقای مایک پمپئو رئیس سی آی إی مجبور شد اعتراف کند که چنین نامه ای را ارسال کرده و در آن...
مهاجم شماره 10 تیم ملی ایران که در آستانه تجربه دومین جام جهانی پیاپی خود است، این روزها به گلزن اول سوپرلیگ یونان و باشگاه المپیاکوس تبدیل شده است.انصاریفرد در دیدار برابر آپولون نیز در شرایطی از سوی سرمربی این...
هواپیمای ناوگان دولتی بلغارستان بهمراه نخست وزیر و هیئت همراه اجازه عبور از حریم هوایی ایران را نیافتند.به گزارش سایت خبری ملکانه به نقل از رادیو- داریک، ایران اجازه نداد تا هواپیمای نخست وزیر بلغارستان که قصد سفر به عربستان...
رییس جمهور، سخنانش را با تسلیت مجدد به مردم کرمانشاه آغاز کرد و گفت: امیدواریم دولت و مردم در کنار هم بتوانند به این مردم آسیب دیده کمک کنند. او همچنین از همه کسانی که در 15 روز گذشته به...


  • دانلود آهنگ جدید سامان جلیلی به نام قدم بزن

    دانلود آهنگ جدید سامان جلیلی به نام قدم بزن

    دانلود آهنگ جدید مهدی احمدوند به نام عشق من دانلود آهنگ جدید حمید عسکری به نام این حرفا حالیش نیست دلم دانلود آهنگ جدید فرزاد فرزین به نام روزای تاریک دانلود آهنگ جدید شهرام ناظری به نام برگ ریزان
    جدیدترین ترانه ها
  • آخرین مطالب