»   اخبار شهرستان ها  »   فرصت‌سوزی 20 ساله در ثبت حمام وکیل / به جای تعصب باید تعلق ایجاد کرد
۱ مرداد ۱۳۹۲ , ساعت ۲:۴۰

فرصت‌سوزی 20 ساله در ثبت حمام وکیل / به جای تعصب باید تعلق ایجاد کرد

حمام وکیل که یکی از بناهای تاریخی اردبیل به شمار می‌رود که این روزها در حال مرمت و بهسازی است و در این مرمت سعی شده است بخشی از آثار باقیمانده این بنا احیا شده و باقی بماند.

 

اردبیل نیوز: حمام وکیل اردبیل که از بناهای تاریخی و کهن به شمار می‌رود نزدیک به یک سال است که به همت بخش خصوصی و با کسب مجوز از اداره کل میراث فرهنگی،‌ صنایع دستی و گردشگری استان اردبیل در حال مرمت است اما در این زمینه صاحبان حمام و برخی از منتقدان بر این باورند که این بنا به صورت عمدی دچار تخریب شده است تا به جای آن پاساژی احداث شده و آثار این بنای تاریخی به طور کامل از بین برود.

در این زمینه در کنار توضیحاتی که یکی از وراث این بنای تاریخی ارائه کرده است پای صحبت کارشناس و معاون میراث فرهنگی نشستیم تا در این زمینه ماجرا را به صورت شفاف و روشن جویا شویم که در زیر مصاحبه خبرگزاری فارس را با علیرضا دباغ عبداللهی معاون میراث فرهنگی استان اردبیل می‌خوانید.

آقای مهندس در مورد حمام وکیل و روند بازسازی آن توضیح مختصری ارائه کنید.

حمام وکیل یکی از بناهای تاریخی است که در دوران ریاست جامعی بر میراث فرهنگی قرار بود این حمام به ثبت ملی برسد ولی به دلیل آنکه مالکان حمام همکاری نکردند کار ثبتی این حمام متوقف شد و ما به دلیل راضی نبودن مالکان نتوانستیم ثبت این بنای تاریخی را انجام دهیم چرا که بدون جلب رضایت مالک امکان ثبت اثر وجود ندارد.

هر چند در آن مقطع بنای حمام سرحال بود و قابلیت ثبت داشت که این اتفاق مربوط به حوالی سال 73 می‌شود اما با گذشت زمان و فرصت‌سوزی 20 ساله که از سوی مالکان و وراث بنا انجام شد بنای تاریخی رو به زوال و تخریب گذاشت و به دلیل واقع شدن بین دو ساختمان مسافرخانه پارسا و بدنه اصلی بازار اردبیل محل جمع‌آوری زباله و بلا استفاده عمومی تبدیل شد به طوری که در سال 90 دوباره ثبت این بنا بر سر زبان‌ها افتاد.

در این سال مالکان به فردی وکالت داده بودند تا درخواست خود را مبنی بر تبدیل بنا به یک مجموعه خدماتی ارائه کند که ما با مشاهده وضعیت به هم ریخته بنا متوجه شدیم که امکان ثبت این اثر دیگر وجود ندارد و کارشناسان سازمان مطابق درخواست فردی که از سوی مالکان وکالت داشت اعلام کردند که صدور مجوز منوط به نظر مسئولان استانی و کشوری است و اینکه در این ایام بنا بخواهد ثبت ملی شود امکان‌پذیر نبود چرا که شاکله و هیبت بنا متلاشی شده بود و امکان این امر وجود نداشت.

مطابق مقررات درخواست شخصی که از سوی مالکان وکالت داشت در کمیته فنی اداره کل مطرح شد که بعد از بررسی تقاضا و بازدید از محل مطابق با نقشه  مورد موافقت قرار گرفت.

بعد از تصویب کمیته فنی میراث فرهنگی این درخواست در شورای فنی استان نیز که کارشناسان زبده و اساتید دانشگاه در آن عضو هستند مورد بحث و بررسی قرار گرفته و به تصویب رسید.

این طرح در مرحله بعد در کمیته فنی معاونت میراث فرهنگی کشور نیز مورد بحث و بررسی و تصویب نهایی قرار گرفت و برای اجرا به استان ابلاغ شد به طوری که تاکنون در خصوص بنای تاریخی حمام وکیل تمام مراحل قانونی طی شده تا این بنا از سوی بخش خصوصی به یک مجموعه تجاری با حفظ بخش‌های باقیمانده تبدیل شود.

نظر شما در خصوص ادعای مالکان مبنی بر تخریب این بنا و برخی اقدامات سهل‌انگارانه میراث فرهنگی چیست؟

ما در سال 83 قصد داشتیم این اثر را که شاکله آن تاحدودی باقی مانده بود به ثبت برسانیم اما این ثبت تا سال 90 متوقف شد و در این 17 سال نه مالک اثر در جهت حفظ اثر اقدامی انجام داد و نه اجازه داد میراث فرهنگی اقدام اساسی در این زمینه انجام دهد. با گذشت روزها و سال‌ها بخش‌های مهمی از این اثر از بین رفت تا جایی که کارشناسان میراث اعلام کردند این اثر دیگر ارزش ثبت ندارد.

به نظر بنده به ثبت آثار تاریخی به جای آنکه مسئولان و مردم نگاه تعصبی داشته باشند باید نگاه تعلقی ایجاد کنیم تا به جای تصمیم‌گیری در عصبانیت در اوج علاقمندی و عشق به آثار تاریخی دلبستگی نشان دهند.

هموطنان باید بدانند تعلق خاطر کارشناسان میراث فرهنگی نسبت به آثار تاریخی چیزی نیست که از آنها گرفته شود و این تعلق خاطر ابدی است.

مصوباتی که در مورد حمام وکیل مطرح شده و به امضا رسیده حداقل به امضای 20 کارشناس برجسته میراث فرهنگی رسیده و ما باید با واقعیت با این موضوع برخورد کنیم چرا که اگر واقعی برخورد نداشتیم طرح مصوب نمی‌شد.

از این اثر تنها 300 متر به عنوان حمام تاریخی موجود بود و مابقی حمام با خاک یکسان شده و به حافظه تاریخی سپرده شده بود. میراث فرهنگی حداقل با این مرمت هم مجموعه‌ای را که متروک شده بود و از نظر اجتماعی نیز مشکل‌آفرین بود و منظر شهری را نیز به هم زده بود و همچنین خطر جانی برای رفت و آمد مردم ایجاد کرده بود احیا کرد و هم زمینه جذب سرمایه‌گذاری را فراهم آورد تا به بازسازی این بنا بپردازد.

البته قسمتی از حمام که متلاشی نشده و وضعیت خوبی دارد در احیای جدید حفظ و بازسازی شده است اما برای مابقی قسمت‌های حمام بر اساس مصوبه کمیسیون ماده 5 برای احداث مجموعه تجاری در این بنا مجوز لازم صادر شده است به طوری که در حال حاضر این مرمت و بازسازی بیش از 60 درصد پیشرفت فیزیکی دارد و سعی شده است در مرمت جدید سازه به کار گرفته شده از لحاظ مصالح و طراحی بنا سازگار با مجموعه تاریخی حمام وکیل باشد.

آقای عبداللهی در خصوص فاخر بودن یک بنای تاریخی برای ما توضیح دهید.

خود بنای تاریخی ارزشش نسبت به کهنه بودن آن نیست چرا که هر چیزی که عمری از آن گذشته باشد کهنه شده است و نمی‌شود بر روی آن اثر تاریخی نام نهاد. یک‌سری آثار هستند که منحصر بفرد می‌باشند همچون بقعه شیخ صفی‌الدین، تخت جمشید که کل هویت کالبدی و فیزیک ماده آن لطمه بخورد یا از بین برود آنقدر از نظر معنایی در تاریخ ما اثرگذار است که حتی زمین آن حفاظت شود و برای نسل آینده هویتی از آن باقی بماند دارای ارزش است چه برسد به فضای کالبدی و فیزیکی آن و آثار ارزشمندی که در درون آن می‌باشد.

اما یک‌سری بنا هست که مکرر است و در آن انحصاری نیست یعنی تکرار شده است. در گذشته بناهای متعددی طراحی و احداث شده است که نظیر آن حمام‌ها و خانه‌های تاریخی است که نه معماری ویژه دارند و نه حادثه خاص تاریخی در آنها رخ داده است بنابراین اگر حمامی هویت کالبدی و فیزیک و ماده آن از بین رفته باشد دیگر صاحب ارزش نیست و نیازی هم نیست که بقایای ساختمان را حفظ کنیم. اگر قرار باشد همه حمام‌های تاریخی را که تخریب شده‌اند احیا کرده و بازسازی کنیم در آن صورت هم محدودیتی از جانب مالک و متقاضی روبرو خواهیم بود و هم اعتبار کفاف این همه کار مرمت را نمی‌کند.

حمام یساول که یک حمام تاریخی است در دست مالکی است که حاضر نیست احیا شود و اگر این حمام تخریب شود و هویت آن متلاشی گردد امکان ثبت آن نیز وجود نخواهد داشت.همانگونه که بخش‌هایی از این حمام نیز تخریب شده است.

در خصوص حمام وکیل نیز اگر این سرمایه‌گذار پیدا نمی‌شد یقین کنید که سه چهار سال بعد این حمام با خاک یکسان می‌شد به نظر من باید درجهت حفظ آثار تاریخی، بافت‌های تاریخی شهرها با واقعیت روبرو شویم و با تعصب بی‌مورد از میراث فرهنگی در ذهن ملت ترمز توسعه به وجود نیاوریم.

ما باید با واقعیت با مسائل روبرو شدیم و مطمئن هستیم که مردم ما آنقدر آگاه هستند که درمواقع ضروری از حقوق خود می‌گذرند تا حقوق تاریخی یک ملت محفوظ بماند .

شبیه کاری که در حمام وکیل شده است در جاهای مختلف دنیا رخ داده است. در کشور ایتالیا، انگلیس که یک بنای تاریخی را در قلب مجموعه احداثی جدید به صورت یادمان حفظ کرده‌اند تا هر مراجعه‌کننده‌ای به خاطرات قدیمی رجوع پیدا کرده و در این مورد آشنایی کسب کند وگرنه محیط متروک که هیچ کارایی ندارد بیانگر هیچ تاریخ و میراث باستانی نیست که عد‌ه‌ای انتظار دارند آن را به نسل بعدی منتقل کنند.

17 سال تلاش شد حمام وکیل به ثبت ملی برسد و بیش از 40 سال هیچ فردی به قدمت و تاریخ آن توجه نداشت ولی امروز این موضوع برای برخی‌ها بسیار با اهمیت شده است در حالی که ما سعی کردیم در داخل مجموعه تازه احداثی بخشی از بنای تاریخی حمام را حفظ کنیم.

آقای عبداللهی مالکان ادعا دارند که آب به زیر حمام وکیل داده و زمینه تخریب آن را فراهم کرده است، این ادعا صحت دارد؟

در وهله اول باید بگویم بهتر بود مالکان در سال 73 با ما همکاری می‌کردند تا این اثر تاریخی به ثبت می‌رسید و ای کاش اعتبارات دولتی یا سرمایه‌گذار بخش خصوصی در آن مقطع امکان احیای کل مجموعه را فراهم می‌کرد.

نکته دوم اینکه در تعطیلات عید سال 91 شب هنگام ساعت 2 یا 3 شب اعلام کردند که بنای حمام وکیل تخریب شده است. فردای آن روز کمیته فنی در محل حاضر شد و طی صورت جلسه و تصاویری که از محل گرفته شد معلوم شده که تخریب به صورت عادی اتفاق افتاده است و اینکه ادعا می‌شود آب زیر ساختمان بسته‌اند تا تخریب شود درست نبوده است.

سازه ساختمان نیز به دلیل آنکه مضمحل شده بود و تیر‌آهن روی آن نیز برداشته شده بود تعادلش به هم خورده و پایه‌ها فرو ریخته بود. ما در همان محل صورت جلسه‌ای را تنظیم کردیم و به امضای اعضای کمیته فنی رساندیم که مشخص شد ریزش سازه غیر‌عمدی بوده است.

و نکته دیگر اینکه بنای تاریخی که مکرر در سطح شهر وجود دارد نظیر خانه‌های تاریخی یا حمام‌ها در هنگام مرمت در واقع تخریب شده و از نو ساخته می‌شود چرا که سازه برخی از بناها غیر‌قابل استفاده است و امکان بازسازی کالبدی و شکلی آن وجود ندارد.

حمام‌ها و خانه‌ها هر چند شکل و کالبدشان اگر حفظ شود اهمیت دارد و نسل بعد می‌تواند از عظمت آن به خود ببالد اما ما در احیای بنای خانه‌های تاریخی و حمام‌ها به مانند خانه‌ صارمی مرمت کلی انجام دادیم و بنا را از نو ساختیم.

در حمام وکیل نیز شاهد ریزش‌هایی بودیم که امکان مرمت و جمع‌آوری آنها نبوده و به جای آن سعی داریم سازه سنتی با تکنولوژی و مصالح قدیمی استفاده کنیم تا شکل حمام حفظ شود.

برخی از عامه مردم که علم و آگاهی ندارند احساس می‌کنند که باید میراث فرهنگی همان بنای تخریب شده را احیا کند در حالی که امکان این امر وجود ندارد و ما تکه‌تکه‌ها و قالب‌های مختلف آن را حفظ کرده و سعی داریم با مرمت سنتی آن را بازسازی کنیم.

علت اینکه میراث فرهنگی اقدام به تملک بناهای تاریخی و احیای آنها را نمی‌کند، چیست؟

موضوع اول اینکه تملک زمین بسیار گران می‌باشد از طرفی توافق با مالکان نیز در بناهای تاریخی بسیار مشکل است و به سادگی حاضر نیستند بناهای خود را در اختیار میراث فرهنگی قرار دهند. اما سیاست دولت نیز این نیست که خود وارد مرمت بناهای تاریخی شود چرا که در حال حاضر تعدادی از بناها که مالکیت آن با دولت است در نگهداری آن با مشکل روبرو شده است چرا که هزینه نگهداری و حفاظت آنها بسیار بالاست  و بر خلاف تصور عموم مردم ما نیز به رغم این نارسایی‌ها و کمبودها همیشه دغدغه تخریب و از بین رفتن بناهای تاریخی را داریم که به جای ایجاد برخی محدودیت‌ها باید مشوق‌های جایگزین بکارگیری شود و به این موضوع با واقعیت بنگریم.

به نظر بنده مقررات حفظ آثار تاریخی مقررات بسیار متقن و شفاف و روشن است اما سیاست‌های تشویقی جایگزین ضعیف می‌باشد به همین خاطر گاه افراد د‌ر‌صدد دور زدن مقرارت هستند چرا که احساس می‌کنند در حق آنها اجحاف صورت گرفته است.

13920430000084 PhotoA - فرصت‌سوزی 20 ساله در ثبت حمام وکیل / به جای تعصب باید تعلق ایجاد کرد

ادعای تخریب عمدی حمام وکیل با سرازیر کردن آب زیر بنا

به گزارش خبرگزاری فارس از اردبیل، اما بعد از شنیدن نظرات مسئولان سازمان میراث فرهنگی یکی از وراث و مالکان نیز که در مورد حمام وکیل حرف‌های جالبی داشت، مطرح می‌کنیم.

احد ضیائیان در گفت‌و گو با خبرنگار فارس در اردبیل اظهار داشت:‌ حمام وکیل به عنوان یک اثر تاریخی که بخشی از آن مربوط به دوران صفویه است و در کتاب آثار باستانی آذربایجان جلد دوم مطالبی در خصوص این حمام ذکر شده که نشان می‌دهد این بنا منسوب به دوران صفویه است حکایت از تاریخی بودن آن دارد.

وی خاطرنشان کرد: قسمتی از رختکن حمام و گرم‌خانه حوالی سال 1307 احداث شده و بقیه ملحقات نیز مربوط به دوران پهلوی است.

ضیائیان با برشمردن بخش‌ها و ویژگی‌های حمام یادآور شد: این حمام از نظر ساخت و بنا استثنایی است اما با بی‌توجهی مسئولان بسیاری از بخش‌های این حمام تخریب شده و یا از بین رفته است.

وی در مورد رخدادهای چند سال اخیر در تخریب این بنا مدعی شد مسئولان میراث فرهنگی که از تخریب علنی آن هراس داشتن نزدیکی‌های عید بود که هوشمندانه از ایام تعطیلی عید نوروز و سکوت رسانه‌ای استفاده کردند و با دادن آب به بنای حمام وکیل سعی کردند آن را فرو بریزند که بخش‌های مهمی از این بنا و ستون‌های آن فروریخت و آثار به صورت کامل به جز بخشی از بنا تخریب شد چرا که قصد دارند در محل حمام وکیل پاساژی احداث کنند.

وی با اعلام اینکه از طریق رسانه‌های مختلف سعی شد علل و عوامل این حرکت ضد فرهنگی و ضد تاریخی تبیین شود، عنوان کرد: 75 درصد مالکیت که در دست وراث بود و بقیه در دست اوقاف و شهرداری بود برادران بنده در یک غفلت واقعی بخش‌های مهمی از وراث را فروخته بودند که این کار مانع از آن شد تا بتوانیم پیگیری قانونی را انجام دهیم.

کهن شهر دارالارشاد اردبیل دارای امتیازات ویژه و منحصر بفردی در طول تاریخ بوده است که در دیگر شهرهای تاریخی سراغ آن را نداریم. وجود حمام‌های متعدد در وجب به وجب این دیار که در هیچ یک از شهرهای کهن و متمدن و مشهور این همه حمام وجود نداشته است به ویژه وجود چهارحوض‌ها که استخر مستطیلی عریض و عمیق و مسقف چشمه‌های گنبدی مخصوص این شهر عجیب و سرنوشت‌ساز بوده است.

وجود حمام وکیل در کنار بازار بزرگ جلائی و مسافر‌خانه شاه عباس صفوی که از قدمت و تاریخچه کهنی برخوردار است امروزه به دلیل تخریب‌های صورت گرفته اثری از این بنای کهن مشاهده نمی‌شود.

طبق اظهارات سازندگان این بنا، گنبد بزرگ و جامه کن این حمام مرتفع‌تر از گنبد بزرگ قیصریه بزرگترین گنبد استان اردبیل بوده است که قسمتی از حمام در طرح خیابان‌کشی دچار تخریب شده است.

درباره تخریب حمام وکیل مدیرکل سابق میراث فرهنگی استان اردبیل برای خبرنگاران توضیح داده است که جای نگرانی نیست و تخریبی در کار نبوده است، بلکه شاهد نخاله‌برداری از این بنای تاریخی بودیم.

این سخن مسئول مربوط غیر‌واقعی به نظر می‌رسد چرا که نصف شبی با لودر غیر‌ از نخاله‌برداری، بقایای گنبد کیسه کش‌خانه همچنین بقایای طاق گهواره‌ای نوره خانه و در پی تسطیح تون حمام خزینه دو طبقه آن تخریب شده است.

البته به علت شلوغی و ترافیک و در هسته مرکزی قرار گرفتن این بنا امکان کار روزانه برای لودر مقدور نبوده اما در روزهای بعد دو گنبد، دوش جدید و محوطه خلوتی با قسمت اعظم دیوار تماماً قلوه سنگی با کلنگ و تیشه به رغم سالم بودن آنها تخریب شده است.

همه این تخریب‌ها با چراغ سبز برخی از مسئولان صورت گرفته است که چند نوبت هم قبل و هم بعد تخریب در آن محل حضور یافته‌اند.

13920430000085 PhotoA - فرصت‌سوزی 20 ساله در ثبت حمام وکیل / به جای تعصب باید تعلق ایجاد کرد

========================

گزارش از: علیرضا حسین‌نژاد ـ شهرام جباری|خبرگزاری فارس

آخرین مطالب این بخش اخبار شهرستان ها

مطمئن هستیم شاهد حضور بیشتر نیروهای جوان و زنان کارآمد در شهرداری تهران خواهیم بود. حضور چشمگير مردم تهران در انتخابات شورا و رأى بالا به ليست اميد نشان داد تهران تشنه تغيير است البته در اين ميان مديران مياني...
آنهایی هم كه در سالن هستند برای والیبال طبل می‌كوبند، موج مكزیكی می‌دهندو دست می‌زنند. اتفاقی كه هیچ‌كس فكرش را هم نمی‌كرد. تا جایی كه حمید حمودی، پاسور تیم امیدها، گفته: «می‌خواستیم خانواده‌هایمان را بگوییم بیایند اردبیل تا ما را...
احمد دهقان در مورد مسمومیت دانشجویان دانشگاه یزد، گفت: به دنبال اعلام مسمومیت حدود ٣٠٠ نفر از دانشجویان خوابگاه پسرانه دانشگاه یزد، تیم اورژانس 115 بلافاصله در محل حاضر شده و به امداد رسانی پرداختند.وی افزود: با اعزام کلیه آمبولانس‌ها...
شهرداری شهر گرگان یک ایستگاه اتوبوس را شبیه ایستگاه اتوبوس ساخته است که گفته می شود همانند رادیو های قدیمی از آن آهنگ سنتی پخش می شود. این رادیو بصورت شبانه روزی فعال است و موزیک های سنتی پخش می...


  • دانلود آهنگ جدید مهدی مدرس به نام بعد تو

    دانلود آهنگ جدید مهدی مدرس به نام بعد تو

    دانلود آهنگ جدید محمد زندوکیلی به نام خواب پاییزی دانلود آهنگ جدید سینا شعبانخانی به نام نزدیکای پاییز دانلود آهنگ جدید فرزاد فرخ به نام هوای تو دانلود آهنگ جدید سیروان خسروی و زانیار خسروی به نام نمیرم عقب
    جدیدترین ترانه ها
  • آخرین مطالب