سه شنبه, ۰۸ فروردین ۱۳۹۶
»   اخبار برگزیده, سینما  »   شیفت شب یا چگونه 90 دقیقه منتظر مرگ موش‌ها باشیم؟!
88 بازدید
۱۹ بهمن ۱۳۹۳ , ساعت ۲۰:۵۹
15220_649

شیفت شب یا چگونه 90 دقیقه منتظر مرگ موش‌ها باشیم؟!

نمایش فداکاری و تلاش زن ایرانی برای حفظ خانه و کاشانه خود، نیاز به پرورش چهره دیوصفت از مردان ندارد. این قبیل فیلم‌ها که در آن یک‌طرف ظالم و دیگری مظلوم است، به‌نوعی کاریکاتور از وضعیت زنان تبدیل‌شده است که در آن دغدغه فیلم‌سازی بیشتر از پرداختن به مسئله اصلی است؛ درحالی‌که زنان و مسایل خانواده به پرداخت و توجه عمیق و جدی نیاز دارد، این قبیل فیلم‌ها آن را مبتذل و در حد “ما هم حرف‌هایی برای گفتن در عرصه فیلم‌سازی و بازیگری داریم” کاهش می‌دهد.

«شیفت شب» سومین ساخته نیکی کریمی است با بازی محمدرضا فروتن و لیلا زارع. در هنگام ورود به سالن سینما و با دانستن نام کارگردان، انتظار فیلمی در مورد زنان می‌رفت، اما راه‌یابی فیلمی با موضوعی بسیار تکراری و بازی‌های ضعیف، دور از انتظار بود. به یاد کتاب «در سراشیبی سقوط افتادم» که در آن نویسنده متذکر شده بود که در جامعه دانشگاهی آمریکا اگر اثر علمی زنی نقد یا رد شود، هیاهو برپا می‌شود و شخصی که جرأت چنین کاری را به خود داده است، برچسب تبعیض می‌خورد و حتی ممکن است آینده علمی و شغلی‌اش به خطر بیفتد.

با احترام به تلاش کارگردان، سؤال من از خانم کریمی آن است که در فرصت نوددقیقه‌ای فیلم چه پیامی آشکار و پنهانی برای مخاطب خود در نظر داشته است؟ آیا بازپرداخت به قصه تکراری زن‌های مظلوم و تحت خشونت مردان بی‌رحم، مشکل و مسئله‌ای از آنان حل کرده است؟ انتخاب موضوعی با مضمون مردان بلندپروازی که به بهانه فراهم‌کردن زندگی بهتر برای همسر و فرزندانشان دردسرهای بزرگی را ایجاد می‌کنند، چه نکته بدیعی برای تماشاچی دارد؟ هدف واقعی ایشان، به صحنه کشیدن نمای جدیدی از مسایل خانواده و زنان بوده است و یا ارایه کاری ساده و آسان و پرکردن کارنامه هنری؟!

سؤال دیگر از بازیگران این فیلم است. چنان‌چه مرسوم است همه بازیگران ما مجذوب و شیفته قصه و داستان فیلم‌نامه می‌شوند و پس‌ازآن بازی در آن نقش را قبول می‌کنند. برای دیگرانی که پیچیدگی و چندلایه‌بودن شخصیت‌های داستان اهمیت دارد، سؤال آن است که کدام نکته جذاب و کدام پیچیدگی آن‌ها را قانع کرد که با پذیرش بازی در این فیلم، هنر بازیگری خود را بنمایانند؟

داستان فیلم قصه ناهید؛ مادر تحصیل‌کرده (تا کدام مقطع مشخص نیست) است که همسرش محمدرضا فروتن به دلیل اختلاس از شرکت، سه ماه پیش اخراج شده است و او از این ماجرا بی‌خبر است. دلیل اینکه چرا فروتن این ماجرا را به همسرش نگفته مشخص نیست. اینکه زندگی آنان پیش‌ازاین اتفاق به چه صورت بوده است، معلوم نیست و نمی‌توان دریافت که علت سکوت فروتن به دلیل بی‌اعتمادی به همسرش است یا نگران نکردن او از مشکلات پیش‌آمده.

البته در روند قصه ناهید طوری به بیننده شناسانده می‌شود که قدرت چندانی در برابر همسرش ندارد. بعد از ده سال زندگی مشترک، او در قبال همسر پریشانش که رازش را به او نگفته است، تنها به توصیه دیگران عمل می‌کند: به توصیه برادرشوهرش که هوای شوهرش را بیشتر داشته باشد؛ به توصیه خانم همسایه که زمانی را به خود و شوهرش اختصاص دهد و… گویی در این ده سال زن از شوهرش هیچ شناختی نداشته و این اولین‌بار است که همسرش را پریشان و عصبی یافته و سردرگم و دستپاچه و نگران، به دنبال راه‌یافتن به دنیای همسر و شکستن سکوت اوست.

مرد داستان مردی است عصبی و بدخلق که با ارتکاب خطا نه‌تنها سرمایه زندگی ده‌ساله را به باد داده و از آن حرفی به همسرش نزده است، بلکه مدام ناهید را تحقیر می‌کند و تلاش زن برای نزدیک‌شدن به خود را پس می‌زند؛ چهره آشنای مرد ایرانی زمانی است که قرار است کارگردانی در موضوع زن مظلوم ایرانی، فیلمی بسازد.

15220_649

اما درنهایت بازهم قهرمان قصه، زن است. اوست که به دنبال مرد و زندگی‌اش می‌دود و تلاش می‌کند با همراهی خانواده‌اش، قسمتی از بدهی را بپردازد؛ درحالی‌که همسرش مفقود شده است و کسی از او خبری ندارد. تلاش زن برای حفظ زندگی، قابل‌تقدیر است و از هر زن و مردی انتظار می‌رود زمانی‌که یکی از آن دو زیر بار مشکلات یا اشتباهات کمر خم کرده است، دیگری کارها را به دست گیرد، اما مسئله تمام فیلم‌های زنانه آن است که در آن فغان و غوغا از عدم فرصت‌دهی مردان برپاست. چنان‌چه قرار باشد زنی قهرمان زندگی‌ای باشد، حتماً لازم است مردی ظالم در کنار او باشد که اجازه رشد و فرصت دخالت در امور زندگی را به او ندهد تا حذف آن مرد یا ارتکاب اشتباهی جبران‌ناپذیر و اثبات بی‌کفایتی او، زن را به عرصه آورده و قهرمان سازد.

مسئله فیلم‌هایی با موضوع زنان آن است که دیگری‌ای که قرار است زن با زمین خوردن او با اوج برسد، ملموس و در دسترس نیست. زن تحصیل‌کرده‌ای که همسرش بی‌دلیل از اشتغال او جلوگیری می‌کند؛ مردی که به تلاش همسرش برای کمک به او پاسخ نمی‌دهد؛ مردی که بی‌خبر از همسرش تصمیم می‌گیرد و در مقابل اعتراض او تهدید می‌کند که “دندان‌هایش را در دهانش خورد می‌کند” و … در مقابل زنی که سکوت می‌کند؛ دلهره‌اش را در چشمانش نشان می‌دهد؛ زنی که می‌ترسد و… نمایش دو طیف افراطی از زن و مرد قصه و ایجاد فرصت برای قهرمان‌سازی زن با ناپدیدشدن مرد، داستان ملموس و متوازنی از این فیلم نمی‌سازد.

نمایش فداکاری و تلاش زن ایرانی برای حفظ خانه و کاشانه خود، نیاز به پرورش چهره دیوصفت از مردان ندارد. این قبیل فیلم‌ها که در آن یک‌طرف ظالم و دیگری مظلوم است، به‌نوعی کاریکاتور از وضعیت زنان تبدیل‌شده است که در آن دغدغه فیلم‌سازی بیشتر از پرداختن به مسئله اصلی است؛ درحالی‌که زنان و مسایل خانواده به پرداخت و توجه عمیق و جدی نیاز دارد، این قبیل فیلم‌ها آن را مبتذل و در حد “ما هم حرف‌هایی برای گفتن در عرصه فیلم‌سازی و بازیگری داریم” کاهش می‌دهد. فرصتی که قرار است در آن به مخاطب مسایل پنهان و جدی جامعه نمایانده شود، عرصه نمایش هنری فیلم‌ساز و بازیگر نیست و اهمیت مسایل نیمی از جمعیت جامعه نیز بیش از بهانه‌ای برای عرضه فیلم به هر ترتیب و کیفیت است.

سها خراسانی/مهرخانه

آخرین مطالب این بخش اخبار برگزیده  , سینما

بازتاب دومین اسکار «فرهادی» در رسانه‌های جهان
روزنامه‌ها و نشریات خبری متعدد به اعطای جایزه بهترین فیلم خارجی اسکار ۲۰۱۷ به فیلم «فروشنده» ساخته «اصغر فرهادی» پرداختند. «شیکاگو تریبیون» نوشت: اصغر فرهادی که در جوایز اسکار غایب بود و با «فروشنده» جایزه بُرد، ...
متن کامل سخنان اصغر فرهادی در مراسم اسکار
متن سخنان فرهادی به این شرح است: «افتخار بزرگی‌ست که برای دومین بار این جایزه با ارزش را دریافت می‌کنم. از اعضای آکادمی، گروهم در ایران، تهیه‌کننده‌ام الکساندر ماله‌-گی و پخش‌کنندگانم کوهن مدیا و آمازون تشکر ...
متن کامل سخنان اصغر فرهادی در مراسم اسکار
در این یادداشت  نوشته شده است: «دنیای امروز بیش از هر زمان دیگر به صلح، مدارا و امنیت نیاز دارد. در حالی‌ که جمهوری اسلامی ایران تمام همت خود را به کار بسته تا بحران‌های منطقه‌ای ...
سوتی بد  در سریال روزهای بیقراری !
در یک سریال پرچم ایران به صورت وارونه نمایش داده شد. صدها هزار نفر برای حفظ پرچم مقدس جمهور اسلامی ایران، جان دادند و به شهادت رسیدند، تا این پرچم، نه بر زمین بیفتد و نه ...

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • مطالب مرتبط

  • دانلود آهنگ جدید فرزاد فرزین به نام نگاه تو دانلود آهنگ جدید یاس به نام سرکوب دانلود آهنگ جدید بابک جهانبخش به نام بوی عیدی دانلود آهنگ جدید محسن ابراهیم زاده به نام سال نو دانلود آهنگ جدید پویا سالکی به نام درگیره دلت
    جدیدترین ترانه ها
  • مطالب اخیر




  • دسترسی سریع